Cần tìm ca dao, tục ngữ về Huế cho bài văn giới thiệu cố đô, bài thuyết minh về sông Hương, núi Ngự hay bài học về tình yêu quê hương? Huế có kho ca dao rất phong phú, nhiều bài vốn là lời các điệu hò trên sông Hương, nhắc tên núi Ngự Bình, bến Văn Lâu, chùa Thiên Mụ. Dưới đây là những bài quen thuộc nhất, mỗi bài kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Ca dao về Huế: “Đường vô xứ Huế quanh quanh / Non xanh nước biếc như tranh họa đồ”, “Núi Ngự Bình trước tròn sau méo / Sông An Cựu nắng đục mưa trong”.
✅ Bài khác: “Chiều chiều trước bến Văn Lâu / Ai ngồi, ai câu, ai sầu, ai thảm…”, “Thương em anh cũng muốn vô / Sợ truông nhà Hồ, sợ phá Tam Giang”.
💡 Mẹo nhớ: ca dao Huế hay có núi Ngự, sông Hương, Thiên Mụ – ba cảnh biểu tượng của cố đô.
Ca dao về Huế
- Đường vô xứ Huế quanh quanh / Non xanh nước biếc như tranh họa đồ / Ai vô xứ Huế thì vô: lời mời đến thăm Huế, học trong Ngữ văn 7 (chương trình cũ).
- Núi Ngự Bình trước tròn sau méo / Sông An Cựu nắng đục mưa trong / Dẫu ai ăn ở hai lòng / Em đây vẫn một dạ thủy chung với chàng: mượn cảnh Huế để nói lòng chung thủy.
- Chiều chiều trước bến Văn Lâu / Ai ngồi, ai câu, ai sầu, ai thảm…: bến Phu Văn Lâu bên sông Hương; có người gắn bài này với chuyện Trần Cao Vân, Thái Phiên giả đi câu để gặp vua Duy Tân bàn việc khởi nghĩa (đây là một cách hiểu).
- Gió đưa cành trúc la đà / Tiếng chuông Thiên Mụ, canh gà Thọ Cương: bản lưu truyền ở Huế của bài ca dao quen thuộc (bản Hà Nội là “Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương”).
- Thương em anh cũng muốn vô / Sợ truông nhà Hồ, sợ phá Tam Giang: đường vào phía Nam xưa phải qua truông nhà Hồ (rừng rậm nhiều cướp) và phá Tam Giang (đầm phá sóng to).
Hiểu bài “Đường vô xứ Huế quanh quanh”
Bài ca dao tả con đường vào Huế uốn lượn giữa núi xanh, nước biếc, đẹp như bức tranh vẽ (“tranh họa đồ”). Dòng ba “Ai vô xứ Huế thì vô” là lời mời mộc mạc mà tha thiết, vừa tự hào về cảnh đẹp quê mình, vừa mong người khác đến thăm. Bài này rất dễ lẫn với bài “Đường vô xứ Nghệ quanh quanh” vì hai bài giống nhau gần hết, chỉ khác địa danh; khi làm bài theo sách Ngữ văn 7 cũ, nhớ chép đúng “xứ Huế”.
Nhiều bài ca dao Huế vốn là lời hò mái nhì, hò mái đẩy của người chèo đò trên sông Hương, nên giọng thường buồn, chậm và đằm thắm. Muốn có thêm câu về Thủ đô, xem trang ca dao tục ngữ về Hà Nội; về quê hương nói chung, xem trang ca dao tục ngữ về quê hương.
Đặt câu với ca dao về Huế
- Ngồi trên xe vào Huế, nhìn đèo núi uốn lượn, em nhớ câu “Đường vô xứ Huế quanh quanh”.
- Đứng trên núi Ngự Bình, cô hướng dẫn viên đọc câu “Núi Ngự Bình trước tròn sau méo”.
- Nghe tiếng chuông chùa Thiên Mụ vọng trên sông Hương, cả đoàn lặng đi.
- Bài văn giới thiệu Huế của em kết thúc bằng lời mời “Ai vô xứ Huế thì vô”.
- Ngày xưa đường vào Nam rất hiểm trở, nên ca dao mới có câu “sợ truông nhà Hồ, sợ phá Tam Giang”.
Mẹo 1 – Huế hay Nghệ: sách Ngữ văn 7 cũ chép “Đường vô xứ HUẾ quanh quanh”.
Mẹo 2 – Núi và sông: núi NGỰ BÌNH trước tròn sau méo, sông AN CỰU nắng đục mưa trong.
Mẹo 3 – Viết đúng: “truông” (tr: rừng thưa, đường qua rừng), “phá Tam Giang” (phá: vùng nước lợ ven biển).
Bài tập: Ca dao về Huế
- Điền tiếng còn thiếu: Đường vô xứ Huế quanh …
- Điền tiếng còn thiếu: Núi Ngự Bình trước tròn sau …
- “Phá” trong “phá Tam Giang” nghĩa là gì?
- Chọn chữ đúng: Sợ (truông / chuông) nhà Hồ, sợ phá Tam Giang.
- “Tiếng chuông Thiên Mụ” và “Tiếng chuông Trấn Vũ” là hai bài khác nhau hoàn toàn, đúng không?
Xem đáp án
- quanh.
- méo.
- Vùng nước lợ rộng ven biển (đầm phá).
- truông (đường đi qua rừng).
- Không: đó là hai bản của cùng một bài “Gió đưa cành trúc la đà”, bản Huế và bản Hà Nội, chỉ đổi địa danh.
Câu hỏi thường gặp
Ca dao về Huế hay nhất?
Quen thuộc nhất là “Đường vô xứ Huế quanh quanh / Non xanh nước biếc như tranh họa đồ”.
Ca dao về sông Hương núi Ngự?
Có bài “Núi Ngự Bình trước tròn sau méo / Sông An Cựu nắng đục mưa trong…”.
Truông nhà Hồ phá Tam Giang ở đâu?
Truông nhà Hồ ở Quảng Trị, phá Tam Giang ở Huế – hai chặng hiểm trở trên đường vào Nam xưa.
Đường vô xứ Huế có trong sách nào?
Có trong Ngữ văn 7 chương trình cũ, bài “Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người”.
