Tìm thành ngữ, tục ngữ về con khỉ là bài tập hay gặp vào năm Thân hoặc khi học về hình ảnh con vật trong thành ngữ. Ca dao cổ ít bài nói về khỉ, nhưng thành ngữ có khá nhiều câu, phần lớn mượn tính hiếu động, hay bắt chước của khỉ để nói về nơi hoang vắng, chuyện dọa nạt, chuyện dạy thừa. Dưới đây là danh sách quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Thành ngữ về khỉ: khỉ ho cò gáy, rung cây dọa khỉ, giết gà dọa khỉ, dạy khỉ leo cây.
✅ Thành ngữ Hán Việt: triêu tam mộ tứ (sáng ba chiều bốn – từ chuyện người nuôi khỉ).
💡 Mẹo nhớ: nơi khỉ ho cò gáy là nơi chỉ có thú rừng, chim chóc – rất hẻo lánh.
Thành ngữ có từ khỉ
- Khỉ ho cò gáy: nơi rừng núi hoang vắng, hẻo lánh.
- Rung cây dọa khỉ: ra oai để dọa người khác sợ.
- Giết gà dọa khỉ: trừng phạt một người để răn đe những người khác (từ câu Hán “sát kê cảnh hầu”).
- Dạy khỉ leo cây: dạy người ta điều họ đã giỏi – việc thừa.
- Nhăn như khỉ ăn ớt: mặt nhăn nhó vì khó chịu.
- Trò khỉ: trò lố bịch, không đứng đắn (nói “làm trò khỉ”).
Chuyện “triêu tam mộ tứ”
Sách Trang Tử kể: một người nuôi khỉ bảo sẽ cho mỗi con sáng ba hạt dẻ, chiều bốn hạt (triêu tam mộ tứ); đàn khỉ nổi giận. Ông đổi lại sáng bốn chiều ba, đàn khỉ vui ngay, dù tổng số vẫn là bảy. Thành ngữ này dùng để chê trò đổi cách nói mà thực chất không đổi gì, lừa người cả tin; về sau cũng được hiểu là thay đổi thất thường, sớm nắng chiều mưa. Đây là thành ngữ Hán Việt, xem thêm bài thành ngữ Hán Việt là gì.
Câu cùng ý với thành ngữ về khỉ
- Múa rìu qua mắt thợ: khoe tài trước người giỏi hơn (gần ý “dạy khỉ leo cây”).
- Rừng thiêng nước độc: nơi núi rừng hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt (gần ý “khỉ ho cò gáy”).
- Đánh rắn động cỏ: cũng là một câu về con vật, nhưng ý ngược lại – làm lộ ý định khiến đối phương đề phòng.
Câu về các con vật khác có ở trang ca dao tục ngữ về con vật; câu về gà có ở trang ca dao tục ngữ về gà.
Đặt câu với thành ngữ về khỉ
- Ngày xưa vùng này là nơi khỉ ho cò gáy, nay đã có đường nhựa và trường học.
- Cô phạt nặng một bạn để giết gà dọa khỉ, cả lớp không ai dám quay cóp nữa.
- Anh ấy làm nghề sửa máy tính mà em lại hướng dẫn anh cài phần mềm, đúng là dạy khỉ leo cây.
- Uống thuốc đắng, thằng bé nhăn như khỉ ăn ớt.
- Hắn nói to để rung cây dọa khỉ, chứ thật ra chẳng làm được gì.
Mẹo 1 – Khỉ và cò: KHỈ HO, CÒ GÁY → chỉ có thú rừng → nơi hẻo lánh.
Mẹo 2 – Gà và khỉ: GIẾT GÀ để DỌA KHỈ → phạt một người, răn cả nhóm.
Mẹo 3 – Ba và bốn: TRIÊU (sáng) TAM (ba), MỘ (chiều) TỨ (bốn) → đổi cách nói, tổng vẫn vậy.
Bài tập: Thành ngữ về khỉ
- Điền tiếng còn thiếu: Khỉ ho cò …
- Điền tiếng còn thiếu: Giết gà dọa …
- “Triêu” và “mộ” trong “triêu tam mộ tứ” nghĩa là gì?
- Câu nào nói việc dạy thừa: “dạy khỉ leo cây” hay “rung cây dọa khỉ”?
- “Khỉ ho cò gáy” khen một nơi có nhiều thú rừng, đúng không?
Xem đáp án
- gáy.
- khỉ.
- Triêu: buổi sáng; mộ: buổi chiều.
- “Dạy khỉ leo cây”.
- Không: câu chỉ nơi hoang vắng, hẻo lánh, ít người ở – thường mang ý than vất vả.
Câu hỏi thường gặp
Thành ngữ có từ khỉ?
Hay gặp: khỉ ho cò gáy, giết gà dọa khỉ, dạy khỉ leo cây, rung cây dọa khỉ.
Ca dao về con khỉ?
Ca dao cổ rất ít bài về khỉ; khi làm bài nên dùng thành ngữ như “khỉ ho cò gáy”.
Khỉ ho cò gáy nghĩa là gì?
Nghĩa là nơi rừng núi hoang vắng, hẻo lánh, ít người ở.
Triêu tam mộ tứ là gì?
Là thành ngữ Hán Việt “sáng ba chiều bốn”, chê trò đổi cách nói để lừa người, hoặc chỉ sự thay đổi thất thường.
