“Ăn chắc mặc bền” là thành ngữ nói về lối sống, cách tiêu dùng thiết thực, lâu dài, không chạy theo hình thức. Câu hay được ông bà, cha mẹ nhắc khi mua sắm: thà mua đồ tốt dùng lâu còn hơn đồ rẻ mà mau hỏng. Bài này giải thích nghĩa, cách dùng, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa, trái nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Ăn chắc mặc bền” là thành ngữ, chỉ lối tiêu dùng thiết thực, lâu dài, không chạy theo hình thức.
Nghĩa đen: ăn đồ chắc bụng, mặc đồ bền.
💡 Mẹo nhớ: chắc, bền → thiết thực, lâu dài.
Ăn chắc mặc bền nghĩa là gì?
| Vế | Nghĩa đen | Nghĩa bóng |
|---|---|---|
| ăn chắc | ăn những món no lâu, chắc bụng | chọn cái thiết thực, có ích thật |
| mặc bền | mặc quần áo bền, dùng được lâu | chọn cái lâu dài, không chạy theo cái đẹp nhất thời |
Nghĩa của thành ngữ. Người nông dân xưa làm việc vất vả, nên ăn thì phải chắc bụng (cơm, khoai) để có sức, mặc thì phải bền (vải thô, áo nâu) để dùng được lâu. Thành ngữ nói về lối sống giản dị, thiết thực: coi trọng chất lượng, độ bền, công dụng hơn là vẻ ngoài hào nhoáng.
Ngày nay. Thành ngữ vẫn hợp khi nói về mua sắm, làm ăn: chọn đồ tốt dùng lâu thay vì đồ rẻ mà mau hỏng; làm ăn bền vững thay vì kiếm lời nhanh. Thành ngữ đối lập rõ với “ăn xổi ở thì” (chỉ lo trước mắt).
Hiểu cho đúng. “Ăn chắc mặc bền” không có nghĩa là keo kiệt hay ăn mặc xấu, mà là biết tiêu tiền vào chỗ đáng, chọn cái có giá trị thật.
“Ăn chắc mặc bền” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là thành ngữ. Câu là cụm từ cố định bốn chữ, hai vế song song (ăn chắc – mặc bền), dùng như một tính từ chỉ lối sống: “kiểu ăn chắc mặc bền”. Câu không nêu một kinh nghiệm trọn vẹn như tục ngữ. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Ăn chắc mặc bền”
- Bà mua đồ theo kiểu ăn chắc mặc bền, không ham rẻ.
- Bố chọn đôi giày da tốt đi được năm năm thay vì mua giày rẻ mỗi năm một đôi.
- Làm nhà phải ăn chắc mặc bền, đừng tiết kiệm vào móng nhà.
- Người nông dân xưa sống ăn chắc mặc bền, giản dị mà thiết thực.
- Thành ngữ “Ăn chắc mặc bền” chỉ lối sống thiết thực, lâu dài.
Thành ngữ dùng khi nói về cách tiêu dùng, làm việc thiết thực (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một cách “ăn chắc mặc bền”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Ăn chắc mặc bền”
- Tốt gỗ hơn tốt nước sơn: chất lượng bên trong quý hơn vẻ ngoài.
- Của bền tại người: đồ dùng bền hay không là do người biết giữ gìn.
- Trái nghĩa: Ăn xổi ở thì: chỉ lo trước mắt, tạm bợ.
Mẹo nhớ thành ngữ “Ăn chắc mặc bền”
Mẹo 1 – Chắc và bền: CHẮC, BỀN → THIẾT THỰC, lâu dài.
Mẹo 2 – Cặp trái nghĩa: “ăn chắc mặc bền” (lâu dài) ↔ “ăn xổi ở thì” (tạm bợ).
Mẹo 3 – Đúng cặp: ăn đi với chắc, mặc đi với bền.
Bài tập: Điền từ, chọn câu đúng
- Ăn chắc mặc …
- Ăn … mặc bền.
- Ăn xổi ở …
- Tốt gỗ hơn tốt nước …
- Mua áo thật rẻ, mặc hai lần đã rách, rồi lại mua cái khác. Có phải “ăn chắc mặc bền” không?
Xem đáp án
- bền.
- chắc.
- thì.
- sơn.
- Không: đó là ham rẻ, gần với “ăn xổi ở thì”. Có vẻ tiết kiệm nhưng tốn hơn về lâu dài.
Câu hỏi thường gặp
Ăn chắc mặc bền là thành ngữ hay tục ngữ?
Là thành ngữ: cụm từ cố định chỉ lối sống thiết thực.
Thành ngữ trái nghĩa với ăn chắc mặc bền là gì?
Trái nghĩa là “Ăn xổi ở thì”: chỉ lo trước mắt, làm qua loa, tạm bợ.
Ăn chắc mặc bền có phải là keo kiệt?
Không. Ăn chắc mặc bền là tiêu tiền đúng chỗ, chọn đồ có giá trị thật, chứ không phải tiếc tiền đến mức keo kiệt.
Ăn chắc mặc bền tiếng Anh là gì?
Câu tiếng Anh gần ý là “Buy cheap, buy twice” (mua rẻ thì phải mua hai lần), nhắc chọn đồ tốt dùng lâu.
