“Nước xa không cứu được lửa gần” là câu tục ngữ hay được nhắc khi bàn chuyện nhờ cậy: người thân ở xa thương mấy cũng khó đến kịp lúc mình cần. Câu mượn hình ảnh chữa cháy ngày xưa, ngắn mà rất dễ hiểu. Bài này giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng, bài học, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục tục ngữ.
✅ “Nước xa không cứu được lửa gần” là câu tục ngữ, nghĩa là sự giúp đỡ ở xa không kịp lúc bằng người ở gần.
Nghĩa đen: nước ở xa không dập kịp đám cháy ở gần.
💡 Mẹo nhớ: nước xa không kịp dập lửa gần.
Nước xa không cứu được lửa gần nghĩa là gì?
| Hình ảnh | Nghĩa đen | Nghĩa bóng |
|---|---|---|
| nước xa | nguồn nước ở xa (sông, giếng ở làng khác) | người thân, sự giúp đỡ ở xa |
| lửa gần | đám cháy ngay trước mặt | việc gấp, hoạn nạn cần giúp ngay |
| không cứu được | mang nước tới thì nhà đã cháy | giúp không kịp lúc |
Nghĩa đen. Ngày xưa chữa cháy chủ yếu bằng xô, thùng múc nước. Nhà đang cháy mà nguồn nước ở tận đâu xa thì gánh về chẳng kịp: lửa cần nước ngay, ở gần.
Nghĩa bóng. Khi gặp chuyện gấp (ốm đau, tai nạn, hỏa hoạn), người ở gần như hàng xóm, bạn bè cùng khu mới giúp được ngay. Người thân ở xa dù thương mấy cũng không đến kịp. Câu khuyên ta sống tốt với những người quanh mình, vì lúc khó khăn họ là người có mặt đầu tiên. Câu cũng nhắc: lúc cần, đừng chỉ trông chờ vào sự giúp đỡ ở xa.
Người Trung Hoa cũng có câu tương tự, đọc theo âm Hán Việt là “viễn thủy bất cứu cận hỏa” (nước xa không cứu lửa gần).
“Nước xa không cứu được lửa gần” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là tục ngữ. Câu nói trọn một kinh nghiệm sống, dùng cặp đối “xa – gần”, “nước – lửa”. Hình ảnh chữa cháy là nghĩa đen, bài học về sự giúp đỡ kịp lúc là nghĩa bóng. Cách phân biệt với thành ngữ có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Nước xa không cứu được lửa gần”
- Con cái ở xa, có chuyện gì nhờ hàng xóm trước, vì nước xa không cứu được lửa gần.
- Đêm qua ông lên cơn đau, may có bác hàng xóm chở đi viện kịp.
- Nước xa không cứu được lửa gần, nên mẹ luôn giữ hòa khí với láng giềng.
- Anh trai ở nước ngoài muốn giúp lắm, nhưng nước xa không cứu được lửa gần.
- Câu tục ngữ “Nước xa không cứu được lửa gần” đề cao tình làng nghĩa xóm.
Câu dùng khi nói về sự giúp đỡ kịp lúc của người ở gần (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “lửa gần” được người gần cứu.
Câu gần nghĩa với “Nước xa không cứu được lửa gần”
- Bán anh em xa, mua láng giềng gần: láng giềng ở gần nhiều khi giúp được nhiều hơn anh em ở xa.
- Tắt lửa tối đèn có nhau: hàng xóm giúp nhau lúc khó khăn.
- Lá lành đùm lá rách: người có điều kiện giúp người khó khăn.
Mẹo nhớ câu tục ngữ “Nước xa không cứu được lửa gần”
Mẹo 1 – Xa và gần: nước XA không kịp dập lửa GẦN.
Mẹo 2 – Hai cặp đối: nước ↔ lửa, xa ↔ gần; chỉ cần nhớ hai cặp này là đọc được cả câu.
Mẹo 3 – Câu “anh em” cùng ý: “Bán anh em xa, mua láng giềng gần”.
Bài tập: Điền từ còn thiếu vào câu tục ngữ
- Nước xa không cứu được lửa …
- Nước … không cứu được lửa gần.
- Bán anh em xa, mua láng giềng …
- Tối lửa tắt đèn có …
- … xa không cứu được lửa gần.
Xem đáp án
- gần.
- xa.
- gần.
- nhau.
- Nước: nhiều bạn điền “người” hay “anh em”, nhưng câu tục ngữ dùng hình ảnh nước dập lửa.
Câu hỏi thường gặp
Nước xa không cứu được lửa gần là thành ngữ hay tục ngữ?
Là tục ngữ: câu nói trọn một kinh nghiệm về sự giúp đỡ kịp lúc.
Câu tục ngữ khuyên ta điều gì?
Câu khuyên ta quý trọng, sống tốt với hàng xóm và những người ở gần, vì lúc gấp họ là người giúp được ngay.
Câu nào gần nghĩa với “Nước xa không cứu được lửa gần”?
Gần nghĩa nhất là “Bán anh em xa, mua láng giềng gần”; ngoài ra có “Tắt lửa tối đèn có nhau”.
Nước xa không cứu được lửa gần tiếng Anh là gì?
Có thể dịch sát: “Distant water cannot put out a nearby fire”. Câu tiếng Anh gần ý là “Better is a neighbour that is near than a brother far off” (láng giềng ở gần hơn anh em ở xa), một câu trong Kinh Thánh.
