“Giận quá mất khôn” là câu ta hay tự nhắc mình, hay được người lớn nhắc, khi đang bực tức mà sắp nói, sắp làm một điều dại dột. Câu chỉ bốn chữ, nghĩa khá dễ hiểu, nhưng nhiều bạn lại phân vân đây là thành ngữ hay tục ngữ. Bài này giải thích nghĩa, bài học, chuyện xếp loại, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục tục ngữ.
✅ “Giận quá mất khôn” là câu tục ngữ, nghĩa là khi nóng giận, con người dễ nói và làm điều dại dột; phải biết kiềm chế.
Nghĩa đen: giận quá thì mất sáng suốt. Xếp loại: thường xếp là tục ngữ; có tài liệu xếp vào thành ngữ vì câu chỉ bốn chữ.
💡 Mẹo nhớ: giận lên thì khôn đi mất → hít thở trước khi nói.
Giải thích câu tục ngữ “Giận quá mất khôn”
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| giận quá | tức giận đến mức không kiềm được |
| mất khôn | mất sự sáng suốt, không còn suy nghĩ thấu đáo |
Nghĩa của câu. Lúc bình tĩnh, ta biết cân nhắc nên nói gì, làm gì. Nhưng khi cơn giận lên quá cao, ta dễ nói lời nặng nề, đập phá đồ đạc, đưa ra quyết định vội vàng. Đến khi nguôi giận, nhiều người hối hận vì những điều mình vừa làm, có điều không sửa lại được.
Bài học. Câu tục ngữ khuyên ta biết kiềm chế cơn giận: khi thấy mình bực, hãy dừng lại, hít thở, đi ra chỗ khác một lúc, chờ bình tĩnh rồi mới nói chuyện, mới quyết định. Câu cũng nhắc ta thông cảm khi người khác lỡ lời lúc nóng giận, và đừng “đổ thêm dầu vào lửa” khi họ đang tức.
“Giận quá mất khôn” là thành ngữ hay tục ngữ?
| Cách xếp | Căn cứ |
|---|---|
| Tục ngữ (cách xếp thường gặp) | Câu nêu trọn một nhận định về con người: giận quá thì mất sáng suốt; kèm lời khuyên kiềm chế. |
| Thành ngữ (có tài liệu xếp) | Câu chỉ bốn chữ, hay được chèn vào câu như một lời nhận xét: “anh ấy giận quá mất khôn nên mới nói thế”. |
Khi làm bài, theo cách xếp trong sách lớp mình; nếu đề chỉ hỏi chung, có thể trả lời là tục ngữ và nêu căn cứ. Xem thêm bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Giận quá mất khôn”
- Đang bực, em suýt ném điện thoại, may mà nhớ giận quá mất khôn.
- Giận quá mất khôn, anh lỡ nói lời làm bạn buồn cả tuần.
- Bị bạn trêu, Nam đếm đến mười rồi mới nói chuyện lại cho bình tĩnh.
- Bà dặn: “Giận quá mất khôn, có gì để mai bình tĩnh rồi hãy nói.”
- Câu tục ngữ “Giận quá mất khôn” khuyên ta biết kiềm chế.
Câu dùng khi nói về việc làm dại dột lúc nóng giận, hoặc để khuyên kiềm chế (câu 1, 2, 4, 5). Câu 3 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một cách tránh “mất khôn”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Giận quá mất khôn”
- Một điều nhịn, chín điều lành: nhịn được cơn giận thì tránh được nhiều chuyện không hay.
- Cơm sôi bớt lửa, chồng giận bớt lời: khi người khác đang giận thì mình nên nhường nhịn.
- Giận cá chém thớt (thành ngữ): giận người này mà trút lên người khác, một kiểu “mất khôn”.
- Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói: suy nghĩ cẩn thận trước khi nói.
Mẹo nhớ câu tục ngữ “Giận quá mất khôn”
Mẹo 1 – Giận lên, khôn đi: GIẬN lên thì KHÔN đi mất → hít thở trước khi nói.
Mẹo 2 – Đếm đến mười: khi bực, đếm chậm từ một đến mười rồi mới nói.
Mẹo 3 – Viết đúng: “giận” bắt đầu bằng GI, dấu nặng; không viết “dận”.
Bài tập: Điền từ còn thiếu vào câu tục ngữ, thành ngữ
- Giận quá mất …
- Một điều nhịn, chín điều …
- Giận cá chém …
- Cơm sôi bớt lửa, chồng giận bớt …
- … quá mất khôn.
Xem đáp án
- khôn.
- lành.
- thớt.
- lời.
- Giận: viết GI, không viết “dận”. Nhiều bạn điền “buồn” hoặc “vui”, nhưng câu tục ngữ nói về cơn giận.
Câu hỏi thường gặp
Giận quá mất khôn là thành ngữ hay tục ngữ?
Thường xếp là tục ngữ vì câu nêu trọn một nhận định; có tài liệu xếp vào thành ngữ vì câu chỉ bốn chữ.
Giận quá mất khôn nghĩa là gì?
Câu nghĩa là khi quá giận, con người mất sáng suốt, dễ nói và làm điều dại dột.
Câu tục ngữ khuyên ta điều gì?
Câu khuyên ta kiềm chế cơn giận, chờ bình tĩnh rồi mới nói, mới quyết định, để khỏi hối hận về sau.
Giận quá mất khôn tiếng Anh là gì?
Câu tiếng Anh gần ý là “Anger is a short madness” (cơn giận là một lúc điên ngắn ngủi). Người ta cũng hay khuyên “When angry, count to ten” (khi giận, hãy đếm đến mười).
