“Ghen ăn tức ở” là thành ngữ dùng để chê thói ganh ghét, khó chịu khi thấy người khác hơn mình: được khen, được thưởng, làm ăn khá lên. Câu có hai chữ “ăn”, “ở” chỉ chuyện đời sống thường ngày, nên nhiều bạn chưa hiểu sao lại thành “ghen”, “tức”. Bài này giải thích nghĩa, cách dùng, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Ghen ăn tức ở” là thành ngữ, chỉ thói ganh ghét, khó chịu khi thấy người khác hơn mình.
Nghĩa đen: ghen với cái ăn, tức với cái ở của người khác.
💡 Mẹo nhớ: ghen + tức với người hơn mình → ganh ghét.
Ghen ăn tức ở nghĩa là gì?
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| ghen ăn | ghen với cái ăn, miếng ăn, cái lợi của người khác |
| tức ở | tức tối với cái ở, cuộc sống, chỗ đứng của người khác |
| ghen ăn tức ở | ganh ghét, khó chịu khi người khác hơn mình |
Nghĩa của thành ngữ. “Ăn” và “ở” là hai việc chính của đời sống. Thành ngữ chỉ người thấy ai ăn ngon hơn, ở sướng hơn, giỏi hơn, được quý hơn thì sinh lòng ghen, lòng tức. Thay vì cố gắng để bằng người, họ lại khó chịu, nói xấu, thậm chí tìm cách hạ người ta xuống.
Bài học. Ganh ghét không làm mình tốt lên mà chỉ làm lòng mình nặng nề, quan hệ với mọi người xấu đi. Thấy người hơn mình, nên mừng cho họ và học cách họ làm. Ông cha ta có câu “Trâu buộc ghét trâu ăn” để chê đúng thói này.
Khác với thi đua. Muốn bằng bạn, hơn bạn không có gì xấu nếu ta tự cố gắng: học chăm hơn, làm tốt hơn. Đó là thi đua lành mạnh. “Ghen ăn tức ở” thì khác: không lo làm cho mình tốt lên, mà chỉ mong người khác kém đi, thậm chí nói xấu, gây khó dễ cho họ. Nhận ra lòng ganh ghét trong mình và biến nó thành động lực là cách cư xử khôn ngoan.
“Ghen ăn tức ở” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là thành ngữ. Câu là cụm từ cố định bốn chữ, hai vế song song (ghen ăn – tức ở), dùng như một tính từ hoặc danh từ: “thói ghen ăn tức ở”, “kẻ ghen ăn tức ở”. Câu không nêu một kinh nghiệm trọn vẹn như tục ngữ. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Ghen ăn tức ở”
- Thấy bạn được khen là khó chịu, đó là thói ghen ăn tức ở.
- Nhà bên mua xe mới, ông hàng xóm liền đi nói nhà ấy làm ăn không đàng hoàng.
- Đừng để lòng ghen ăn tức ở làm hỏng tình bạn.
- Chị ấy giỏi nên bị vài người ghen ăn tức ở nói xấu sau lưng.
- Thành ngữ “Ghen ăn tức ở” chê thói ganh ghét người hơn mình.
Thành ngữ dùng khi chê thói ganh ghét (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “ghen ăn tức ở”.
Câu gần nghĩa với “Ghen ăn tức ở”
- Trâu buộc ghét trâu ăn: kẻ không được gì thì ghét người được hưởng.
- Trái nghĩa: Thương người như thể thương thân: thương yêu, mừng cho người khác như cho chính mình.
Mẹo nhớ thành ngữ “Ghen ăn tức ở”
Mẹo 1 – Ghen và tức: GHEN + TỨC với người hơn mình → ganh ghét.
Mẹo 2 – Ăn ở: “ăn ở” là cuộc sống; ghen với cuộc sống của người khác.
Mẹo 3 – Viết đúng: “ghen” viết GH (trước e), không viết “gen”.
Bài tập: Điền từ, chọn chữ đúng
- Ghen ăn tức …
- Trâu buộc ghét trâu …
- Thương người như thể thương …
- Chọn chữ đúng: (Ghen / Gen) ăn tức ở.
- … ăn … ở (điền hai từ chỉ cảm xúc).
Xem đáp án
- ở.
- ăn.
- thân.
- Ghen: trước e viết GH.
- Ghen ăn tức ở: nhiều bạn điền “ghen … ghét”, nhưng thành ngữ là “ghen” và “tức”.
Câu hỏi thường gặp
Ghen ăn tức ở là thành ngữ hay tục ngữ?
Là thành ngữ: cụm từ cố định chê thói ganh ghét.
Ghen ăn tức ở có phải là ghen trong tình yêu?
Không. “Ghen” ở đây là ganh ghét với cái hơn của người khác, không phải ghen tuông trong tình cảm.
Câu tục ngữ nào gần nghĩa với ghen ăn tức ở?
Gần nghĩa là “Trâu buộc ghét trâu ăn”.
Ghen ăn tức ở tiếng Anh là gì?
Thành ngữ tiếng Anh gần ý là “green with envy” (xanh mặt vì ganh ghét); danh từ “envy” là sự ganh ghét.
