Tìm ca dao, tục ngữ về con kiến là bài tập hay gặp khi học về đức tính chăm chỉ, tinh thần đoàn kết hay kinh nghiệm đoán thời tiết. Con kiến nhỏ bé nhưng siêng năng, sống thành đàn và rất nhạy với mưa gió, nên ông bà ta mượn kiến để khuyên kiên trì tích góp và để báo trước trời mưa. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Tục ngữ về kiến: “Kiến tha lâu cũng đầy tổ”, “Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt”.
✅ Ca dao, đồng dao: “Con kiến mà leo cành đa / Leo phải cành cụt leo ra leo vào…”.
💡 Mẹo nhớ: kiến tha từng chút một mà vẫn đầy tổ → góp nhỏ thành lớn.
Tục ngữ về con kiến
- Kiến tha lâu cũng đầy tổ: chịu khó tích góp từng chút thì sẽ thành nhiều.
- Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt: thấy kiến bò lên cao vào tháng bảy âm lịch thì sắp có lụt.
- Kiến đen tha trứng lên cao / Thế nào cũng có mưa rào rất to: kiến dời trứng lên chỗ cao là dấu hiệu trời sắp mưa lớn.
- Tích tiểu thành đại (Hán Việt): góp cái nhỏ thành cái lớn – cùng ý “kiến tha lâu cũng đầy tổ”.
Thành ngữ có từ kiến
- Đông như kiến (đông như kiến cỏ): rất đông người.
- Kiến bò miệng chén: loanh quanh trong chỗ hẹp, không thoát ra được.
- Nhỏ như con kiến: rất nhỏ bé (thường để nói mình nhỏ bé, yếu thế).
Đồng dao “Con kiến mà leo cành đa”
Bài đồng dao, ca dao vui: “Con kiến mà leo cành đa / Leo phải cành cụt leo ra leo vào / Con kiến mà leo cành đào / Leo phải cành cụt leo vào leo ra”. Bài dùng cách lặp và đảo từ (“leo ra leo vào” – “leo vào leo ra”) tạo nhịp vui tai, hợp cho trẻ nhỏ đọc. Có người còn hiểu bài theo nghĩa bóng: con kiến loay hoay mãi vẫn không tìm được lối, như người làm việc không có định hướng.
Con kiến cũng là nhân vật quen thuộc trong truyện ngụ ngôn “Ve và kiến” (của La Phông-ten): kiến chăm chỉ dành dụm suốt mùa hè, còn ve chỉ ca hát nên mùa đông bị đói. Muốn có thêm câu về sự chăm chỉ, xem trang ca dao tục ngữ về chăm chỉ; về đoán mưa nắng, xem trang ca dao tục ngữ về thời tiết.
Đặt câu với tục ngữ về kiến
- Mỗi ngày em bỏ heo đất hai nghìn đồng, kiến tha lâu cũng đầy tổ.
- Thấy kiến đen tha trứng lên cao, bà vội mang quần áo vào nhà.
- Ngày khai mạc hội chợ, người đến đông như kiến.
- Mỗi ngày học năm từ mới, sau một năm vốn từ của em tăng nhiều – đúng là tích tiểu thành đại.
- Làm việc mà không có kế hoạch thì cứ như con kiến leo cành cụt, leo ra leo vào.
Mẹo 1 – Tha và đầy: KIẾN THA LÂU thì ĐẦY TỔ → kiên trì tích góp.
Mẹo 2 – Kiến báo mưa: kiến BÒ LÊN CAO, tha TRỨNG LÊN CAO → sắp mưa, lụt.
Mẹo 3 – Đảo từ: cành đa “leo RA leo VÀO”, cành đào “leo VÀO leo RA”.
Bài tập: Ca dao, tục ngữ về kiến
- Điền tiếng còn thiếu: Kiến tha lâu cũng đầy …
- Điền tiếng còn thiếu: Con kiến mà leo cành …
- Thấy kiến đen tha trứng lên cao, ông bà ta đoán điều gì?
- Câu Hán Việt nào cùng ý “kiến tha lâu cũng đầy tổ”?
- “Tháng bảy kiến bò” tính theo dương lịch, đúng không?
Xem đáp án
- tổ.
- đa.
- Trời sắp mưa to.
- Tích tiểu thành đại.
- Không: tục ngữ nhà nông tính theo âm lịch. Tháng bảy âm lịch là mùa mưa bão ở miền Bắc.
Câu hỏi thường gặp
Tục ngữ về con kiến?
Quen thuộc nhất: “Kiến tha lâu cũng đầy tổ” và “Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt”.
Ca dao về con kiến?
Hay gặp nhất là bài đồng dao “Con kiến mà leo cành đa…”.
Kiến tha lâu cũng đầy tổ nghĩa là gì?
Nghĩa là chịu khó tích góp từng chút thì sẽ thành nhiều.
Thành ngữ có từ kiến?
Có thể dùng đông như kiến, kiến bò miệng chén.
