“Cha nào con nấy” là câu người ta hay nói khi thấy con giống cha mẹ, từ tài năng, tính nết đến cả thói quen. Câu còn có bản “mẹ nào con nấy”, và hay được đặt cạnh câu có ý ngược lại là “Cha mẹ sinh con, trời sinh tính”. Bài này giải nghĩa, nêu cách dùng khen và chê, chuyện xếp loại, kèm cách đặt câu và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục tục ngữ.
✅ “Cha nào con nấy” (cũng nói “mẹ nào con nấy”) là câu tục ngữ, nghĩa là con cái thường giống cha mẹ về tính nết, việc làm.
Nghĩa đen: cha thế nào thì con thế ấy. Xếp loại: thường xếp là tục ngữ; có tài liệu xếp vào thành ngữ vì câu chỉ bốn chữ, hay được dùng như một lời nhận xét.
💡 Mẹo nhớ: có cả “mẹ nào con nấy”: con giống cha mẹ.
“Cha nào con nấy” nghĩa là gì?
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| cha nào | người cha thế nào |
| con nấy | thì con cũng thế ấy (“nấy” là ấy, đó) |
Nghĩa của câu. Cấu trúc “nào… nấy” (như “ai nấy”, “người nào việc nấy”) nối hai vế lại: cha thế nào thì con thế ấy. Con cái thường giống cha mẹ, cả về hình dáng, tài năng lẫn tính nết, thói quen. Một phần do di truyền, một phần lớn do con sống cùng cha mẹ, nhìn và bắt chước cha mẹ mỗi ngày.
Khen hay chê? Câu dùng được cả hai chiều. Khen: bố giỏi đàn, con hát hay; mẹ khéo tay, con gái nấu ăn ngon. Chê: cha hay nói dối, con cũng gian dối. Vì vậy câu tục ngữ cũng là lời nhắc cha mẹ phải làm gương cho con, vì con sẽ “giống” những gì mình làm.
Mẹ nào con nấy. Đây là bản cùng nghĩa, dùng khi nói con giống mẹ. Ý câu không chỉ nói riêng cha hay mẹ, mà nói chung: con thường giống người đã sinh ra và nuôi dạy mình.
“Cha nào con nấy” là thành ngữ hay tục ngữ?
| Cách xếp | Căn cứ |
|---|---|
| Tục ngữ (cách xếp thường gặp) | Câu nêu trọn một nhận xét đúc kết từ kinh nghiệm: con thường giống cha mẹ. |
| Thành ngữ (có tài liệu xếp) | Câu chỉ bốn chữ, hay được dùng như một lời nhận xét chen vào câu khác: “đúng là cha nào con nấy”. |
Khi làm bài, theo cách xếp trong sách lớp mình; nếu đề chỉ hỏi chung, có thể trả lời là tục ngữ và nêu căn cứ. Xem thêm bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Cha nào con nấy”
- Bố giỏi đàn, con cũng hát hay, đúng là cha nào con nấy.
- Cô ấy khéo tay như mẹ, mẹ nào con nấy.
- Ông làm thợ mộc, bố làm thợ mộc, giờ anh cũng mở xưởng gỗ.
- Cha nào con nấy, muốn con trung thực thì cha mẹ phải trung thực trước.
- Hai bố con cùng mê bóng đá, cùng thức khuya xem trận chung kết: cha nào con nấy.
Câu dùng để nhận xét con giống cha mẹ (câu 1, 2, 5) hoặc nhắc cha mẹ làm gương (câu 4). Câu 3 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “cha nào con nấy”. Khi dùng theo nghĩa chê, nên cẩn thận vì dễ làm người nghe phật lòng.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Cha nào con nấy”
- Con nhà tông không giống lông cũng giống cánh: con cái ít nhiều mang nét của cha mẹ, dòng họ.
- Hổ phụ sinh hổ tử: thành ngữ Hán Việt, cha là hổ thì sinh con hổ, cha giỏi thì con giỏi.
- Rau nào sâu nấy: cùng cấu trúc “nào… nấy”, thường dùng để chê con giống cha mẹ ở thói xấu.
- Trái nghĩa: Cha mẹ sinh con, trời sinh tính: mỗi người có tính cách riêng, con không hẳn giống cha mẹ.
Mẹo nhớ câu tục ngữ “Cha nào con nấy”
Mẹo 1 – Cấu trúc “nào… nấy”: cha NÀO con NẤY = cha thế nào, con thế ấy. Có cả “mẹ nào con nấy”.
Mẹo 2 – Cặp trái nghĩa: “Cha nào con nấy” (giống) ↔ “Cha mẹ sinh con, trời sinh tính” (khác).
Mẹo 3 – Viết đúng: “nấy” dấu sắc, vần ây (ai nấy, đấy), không viết “nẩy”.
Bài tập: Con giống cha mẹ hay mỗi người một tính?
- Cha nào con nấy.
- Cha mẹ sinh con, trời sinh tính.
- Hổ phụ sinh hổ tử.
- Mẹ nào con nấy.
- Chọn chữ đúng: Cha nào con (nấy / nẩy).
Xem đáp án
- Con giống cha mẹ.
- Mỗi người một tính.
- Con giống cha mẹ: cha hổ sinh con hổ.
- Con giống cha mẹ: bản khác của “cha nào con nấy”.
- nấy: dấu sắc. “Nẩy” (dấu hỏi) là nảy mầm, nảy sinh, viết đúng là “nảy”, không liên quan.
Câu hỏi thường gặp
Cha nào con nấy là thành ngữ hay tục ngữ?
Thường được xếp là tục ngữ, vì câu nói trọn một nhận xét. Có tài liệu xếp vào thành ngữ do câu ngắn, bốn chữ.
Cha nào con nấy và mẹ nào con nấy có khác nhau không?
Không khác về nghĩa. “Mẹ nào con nấy” dùng khi nói con giống mẹ; ý chung của cả hai là con thường giống cha mẹ.
Cha nào con nấy trái nghĩa với câu nào?
Trái nghĩa với “Cha mẹ sinh con, trời sinh tính”: mỗi người có tính cách riêng.
Cha nào con nấy tiếng Anh là gì?
Tiếng Anh có câu tương đương là “Like father, like son” (cha nào con nấy) và “Like mother, like daughter” (mẹ nào con nấy).
