“Lá rụng về cội” là câu hay nghe khi nói về những người đi xa quê cả đời, đến lúc già lại muốn trở về nơi mình sinh ra. Hình ảnh chiếc lá rơi xuống gốc cây vừa đẹp vừa buồn, nhưng chữ “cội” ít dùng nên nhiều bạn chưa hiểu rõ. Bài này giải thích nghĩa, chuyện xếp loại, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Lá rụng về cội” là thành ngữ, nghĩa là người đi xa cuối đời vẫn trở về quê hương, nguồn cội.
Nghĩa đen: lá cây rụng xuống gốc cây.
💡 Mẹo nhớ: lá rụng về gốc → người về quê.
Lá rụng về cội nghĩa là gì?
| Hình ảnh | Nghĩa đen | Nghĩa bóng |
|---|---|---|
| lá rụng | chiếc lá già úa, lìa cành | con người về già, cuối đời |
| về cội | rơi xuống gốc cây đã sinh ra nó (“cội” là gốc cây) | trở về quê hương, cội nguồn |
Nghĩa của thành ngữ. Lá mọc trên cành, sống nhờ gốc cây. Đến khi già úa, lá rụng xuống ngay dưới gốc, nơi đã nuôi nó lớn. Dân gian lấy hình ảnh ấy để nói về con người: dù đi xa đến đâu, sống ở nơi nào bao lâu, cuối đời người ta vẫn mong trở về quê hương, về với gia đình, dòng họ. Câu thể hiện tình yêu quê hương sâu nặng và lòng nhớ về nguồn cội.
Cách nói Hán Việt. Câu tương ứng với thành ngữ Hán Việt “lạc diệp quy căn” (lạc = rụng, diệp = lá, quy = về, căn = gốc rễ). Tiếng Việt chuyển thành câu thuần Việt, dễ hiểu và giàu hình ảnh hơn.
Viết đúng. “Cội” vần ôi, dấu nặng, như “cội nguồn”, “cội rễ”. “Rụng” viết R, dấu nặng (lá rụng, rụng răng).
“Lá rụng về cội” là thành ngữ hay tục ngữ?
Câu thường được xếp là thành ngữ: một cụm cố định bốn chữ, hay dùng để gọi tên một việc (“lá rụng về cội, ông về quê dưỡng già”). Cũng có tài liệu xếp vào tục ngữ, vì câu có thể hiểu như một nhận xét về lẽ thường của đời người. Khi làm bài, theo cách xếp trong sách lớp mình. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Lá rụng về cội”
- Sống ở nước ngoài lâu năm, ông về quê dưỡng già: lá rụng về cội.
- Ba mươi năm làm ăn ở thành phố, bác bán nhà, về lại ngôi làng ven sông nơi bác lớn lên.
- Như lá rụng về cội, nhiều kiều bào cuối đời chọn trở về quê hương.
- Bà nói: “Lá rụng về cội, bà muốn được nằm lại bên ông bà tổ tiên.”
- Thành ngữ “Lá rụng về cội” nói về người xa quê trở về nguồn cội.
Thành ngữ dùng khi nói về người xa quê trở về lúc cuối đời (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “lá rụng về cội”.
Câu gần nghĩa, cùng chủ đề với “Lá rụng về cội”
- Cáo chết ba năm quay đầu về núi (gần nghĩa): dù ở đâu cũng không quên nơi mình sinh ra.
- Uống nước nhớ nguồn (cùng chủ đề): biết ơn nguồn cội, người đi trước.
- Đất khách quê người (ý ngược): nơi xa lạ, không phải quê mình.
Mẹo nhớ thành ngữ “Lá rụng về cội”
Mẹo 1 – Lá và gốc: LÁ rụng về GỐC → người về QUÊ.
Mẹo 2 – Cội là gốc: cội = gốc cây, như “cội nguồn”, “cội rễ”.
Mẹo 3 – Hán Việt: “lạc diệp quy căn” = lá rụng về gốc.
Bài tập: Điền từ, chọn câu đúng
- Lá rụng về …
- Lá … về cội.
- Cáo chết ba năm quay đầu về …
- “Cội” trong thành ngữ nghĩa là gì?
- Mùa thu, sân trường đầy lá vàng rụng dưới gốc bàng. Câu này dùng “lá rụng về cội” theo nghĩa bóng không?
Xem đáp án
- cội.
- rụng.
- núi.
- Gốc cây.
- Không: câu chỉ tả lá rụng thật (nghĩa đen), thậm chí không dùng thành ngữ. Nghĩa bóng nói về người xa quê trở về.
Câu hỏi thường gặp
Lá rụng về cội là thành ngữ hay tục ngữ?
Thường xếp là thành ngữ; có tài liệu xếp vào tục ngữ. Khi làm bài, theo sách lớp mình.
Cội là gì?
Cội là gốc cây; nghĩa rộng là nguồn gốc, nơi bắt đầu, như “cội nguồn”.
Lá rụng về cội nói lên điều gì?
Nói lên tình yêu quê hương, nguồn cội: dù đi xa, cuối đời người ta vẫn muốn trở về.
Lá rụng về cội tiếng Anh là gì?
Không có thành ngữ khớp hẳn. Có thể dịch sát là “fallen leaves return to their roots”; câu tiếng Anh gần ý về quê nhà là “East or West, home is best”.
