“Cái răng, cái tóc là góc con người” là câu tục ngữ mà mẹ hay nhắc mỗi sáng, khi giục con đánh răng, chải tóc trước khi đến trường. Câu có trong bài tục ngữ về con người và xã hội của Ngữ văn 7, nhưng chữ “góc” làm nhiều bạn thắc mắc: góc là gì, hay phải là “gốc”? Bài này giải nghĩa từng chữ, nêu bài học, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục tục ngữ.
✅ “Cái răng, cái tóc là góc con người” là câu tục ngữ, nghĩa là vẻ ngoài gọn gàng, sạch đẹp cũng thể hiện cách sống, tính nết của mỗi người.
Nghĩa đen: răng và tóc là một phần quan trọng của con người (“góc” là một phần). Câu nằm trong bài “Tục ngữ về con người và xã hội” (Ngữ văn 7 chương trình cũ).
💡 Mẹo nhớ: góc = một phần → răng, tóc cũng nói lên con người.
Cái răng cái tóc là góc con người nghĩa là gì?
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| cái răng, cái tóc | hai bộ phận nhỏ trên cơ thể, dễ thấy khi gặp mặt |
| góc | một phần, một khía cạnh |
| góc con người | một phần làm nên vẻ đẹp, con người của ta |
Nghĩa đen. Răng và tóc chỉ là hai bộ phận nhỏ, nhưng lại là thứ người khác nhìn thấy đầu tiên khi gặp ta: nụ cười có hàm răng trắng, mái tóc gọn gàng hay rối bù. Vì thế răng, tóc là một “góc”, một phần quan trọng làm nên vẻ đẹp của con người.
Nghĩa bóng. Từ răng, tóc, người ta có thể đoán phần nào sức khỏe, tính nết, cách sống của một người. Người chăm chút răng, tóc sạch sẽ thường là người cẩn thận, biết giữ gìn. Câu tục ngữ khuyên ta chăm sóc vẻ ngoài từ những điều nhỏ nhất, và nhắc khi nhìn người khác, những chi tiết nhỏ cũng nói lên nhiều điều.
“Góc” hay “gốc”? Sách giáo khoa và phần lớn tài liệu viết “góc con người”, hiểu là một phần của con người. Cũng có ý kiến, như của nhà nghiên cứu An Chi, cho rằng chữ đúng ban đầu là “gốc”. Khi làm bài, hãy viết theo sách: “Cái răng, cái tóc là góc con người”.
“Cái răng cái tóc là góc con người” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là tục ngữ. Câu có chủ ngữ (cái răng, cái tóc) và vị ngữ (là góc con người), nói trọn một nhận xét về con người. Sách Ngữ văn 7 chương trình cũ xếp câu này trong bài “Tục ngữ về con người và xã hội”, nhóm câu về phẩm chất con người, cùng với đói cho sạch, rách cho thơm. Cách phân biệt với thành ngữ có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Cái răng, cái tóc là góc con người”
- Mẹ nhắc em đánh răng, chải tóc gọn gàng, vì cái răng cái tóc là góc con người.
- Cái răng, cái tóc là góc con người, nên trước buổi phỏng vấn anh đi cắt tóc thật gọn.
- Bà nội đã ngoài tám mươi nhưng lúc nào cũng búi tóc gọn gàng, sạch sẽ.
- Cô giáo dặn cả lớp giữ vệ sinh răng miệng, vì ông bà ta nói cái răng, cái tóc là góc con người.
- Đừng để tóc bù xù đi học, cái răng cái tóc là góc con người đấy.
Câu thường dùng khi nhắc nhở chăm sóc vẻ ngoài (câu 1, 4, 5) hoặc khi chuẩn bị cho một dịp quan trọng (câu 2). Câu 3 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một việc làm theo lời câu tục ngữ.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Cái răng, cái tóc là góc con người”
- Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân: chăm chút vẻ ngoài làm con người đẹp hơn.
- Đói cho sạch, rách cho thơm: nghèo vẫn phải giữ sạch sẽ, giữ phẩm giá.
- Nhìn từ phía khác: Tốt gỗ hơn tốt nước sơn: phẩm chất bên trong quý hơn vẻ ngoài. Hai câu không mâu thuẫn: vẻ ngoài có giá trị, nhưng bên trong còn quan trọng hơn.
- Cùng bài tục ngữ: Một mặt người bằng mười mặt của: con người quý hơn của cải.
Mẹo nhớ câu tục ngữ “Cái răng, cái tóc là góc con người”
Mẹo 1 – GÓC = một phần: răng, tóc là một phần nhỏ nhưng nói lên cả con người.
Mẹo 2 – Nhớ việc mỗi sáng: đánh RĂNG, chải TÓC trước khi ra khỏi nhà là làm đúng lời câu tục ngữ.
Mẹo 3 – Viết theo sách: “góc” dấu sắc, vần OC. Có ý kiến cho là “gốc”, nhưng sách giáo khoa viết “góc”.
Bài tập: Điền từ còn thiếu vào câu tục ngữ
- Cái răng, cái tóc là … con người.
- Cái …, cái tóc là góc con người.
- Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì …
- Một mặt người bằng mười mặt …
- Đói cho sạch, rách cho …
Xem đáp án
- góc: một phần. Viết theo sách giáo khoa.
- răng.
- phân: lúa có phân thì tốt.
- của: “mười mặt của” là nhiều của cải. Nhiều bạn nhầm “mặt người” hoặc “nửa mặt của”.
- thơm: rách vẫn giữ thơm tho.
Câu hỏi thường gặp
“Góc” trong “cái răng cái tóc là góc con người” nghĩa là gì?
“Góc” nghĩa là một phần, một khía cạnh. Răng, tóc là một phần làm nên vẻ đẹp và nói lên con người.
Cái răng cái tóc là góc hay gốc con người?
Sách giáo khoa viết “góc con người”. Có ý kiến cho rằng ban đầu câu là “gốc con người”, nhưng khi làm bài nên viết theo sách.
Cái răng cái tóc là góc con người là thành ngữ hay tục ngữ?
Là tục ngữ: câu nói trọn một nhận xét, có trong bài “Tục ngữ về con người và xã hội” (Ngữ văn 7 chương trình cũ).
Cái răng cái tóc là góc con người tiếng Anh là gì?
Không có câu khớp hẳn. Câu gần ý là “Clothes make the man” (quần áo làm nên con người), cũng nói vẻ ngoài thể hiện phần nào con người.
