“Nước đổ lá khoai” là thành ngữ dùng khi nói mãi, dặn mãi mà người nghe vẫn không tiếp thu, lời nói trôi tuột như nước trên lá khoai. Thành ngữ này cùng nhóm với “nước đổ đầu vịt”, “đàn gảy tai trâu”, nên nhiều bạn hay nhầm lẫn khi dùng. Bài này giải thích nghĩa, cách dùng, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Nước đổ lá khoai” là thành ngữ, chỉ việc nói mãi mà người nghe không tiếp thu, không đọng lại gì.
Nghĩa đen: nước đổ lên lá khoai trôi tuột đi, không thấm.
💡 Mẹo nhớ: lá khoai không thấm nước → lời nói không thấm.
Nước đổ lá khoai nghĩa là gì?
| Hình ảnh | Nghĩa đen | Nghĩa bóng |
|---|---|---|
| nước | nước đổ xuống | lời dặn, lời khuyên |
| lá khoai | lá khoai có lớp mặt trơn, nước đọng thành giọt rồi lăn đi | người nghe không tiếp thu |
| (kết quả) | lá vẫn khô, nước trôi hết | lời nói không để lại tác dụng gì |
Nghĩa đen. Ai từng nhìn lá khoai sau cơn mưa sẽ thấy: nước không thấm vào lá mà đọng thành những giọt tròn, chỉ cần lá nghiêng là lăn tuột xuống đất. Đổ bao nhiêu nước, lá vẫn khô.
Nghĩa bóng. Thành ngữ chỉ những lời dạy bảo, nhắc nhở mà người nghe không để vào tai, nghe xong là quên, không thay đổi gì. Thành ngữ thường dùng để than phiền, trách nhẹ. Người dạy cũng nên tự hỏi: có phải mình nói quá nhiều, quá nặng lời, hay chưa nói đúng cách để người nghe hiểu?
So với “nước đổ đầu vịt”. Hai thành ngữ gần như cùng nghĩa, chỉ khác hình ảnh: một bên là lá khoai, một bên là lông vịt, đều không thấm nước. Có thể dùng thay cho nhau. “Đàn gảy tai trâu” thì nhấn vào chuyện người nghe không hiểu nổi điều hay.
“Nước đổ lá khoai” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là thành ngữ. Câu là cụm từ cố định bốn chữ, thường dùng để so sánh, đi với “như”: “nói như nước đổ lá khoai”. Câu không nêu một kinh nghiệm trọn vẹn như tục ngữ. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Nước đổ lá khoai”
- Nhắc mãi mà như nước đổ lá khoai.
- Mẹ dặn đóng cửa tủ lạnh không biết bao lần, em vẫn quên.
- Khuyên anh ấy bỏ thuốc lá như nước đổ lá khoai.
- Cô giảng mà cả nhóm mải nói chuyện, lời giảng như nước đổ lá khoai.
- Thành ngữ “Nước đổ lá khoai” chỉ lời nói không có tác dụng.
Thành ngữ dùng khi lời dặn, lời khuyên không được tiếp thu (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “nước đổ lá khoai”.
Thành ngữ gần nghĩa với “Nước đổ lá khoai”
- Nước đổ đầu vịt: lông vịt không thấm nước, lời nói cũng trôi đi.
- Đàn gảy tai trâu: nói điều hay với người không hiểu, phí công.
- Vào tai này ra tai kia: nghe xong là quên (cách nói thường ngày).
Mẹo nhớ thành ngữ “Nước đổ lá khoai”
Mẹo 1 – Lá không thấm: lá khoai KHÔNG THẤM nước → lời nói KHÔNG THẤM.
Mẹo 2 – Hai anh em: “nước đổ lá khoai” và “nước đổ đầu vịt” cùng nghĩa, dùng thay được cho nhau.
Mẹo 3 – Viết đúng: “đổ” dấu hỏi (đổ nước), không viết “đỗ” (đỗ xe, thi đỗ).
Bài tập: Điền từ, chọn chữ đúng
- Nước đổ lá …
- Nước đổ đầu …
- Đàn gảy tai …
- Chọn chữ đúng: Anh ấy thi (đổ / đỗ) đại học.
- Chọn chữ đúng: Nước (đổ / đỗ) lá khoai.
Xem đáp án
- khoai.
- vịt.
- trâu.
- đỗ: thi đỗ.
- đổ: đổ nước xuống, dấu hỏi. Câu 4 vừa dùng “đỗ” nên dễ chọn theo.
Câu hỏi thường gặp
Nước đổ lá khoai là thành ngữ hay tục ngữ?
Là thành ngữ: cụm từ cố định chỉ lời nói không có tác dụng.
Nước đổ lá khoai khác nước đổ đầu vịt thế nào?
Gần như cùng nghĩa, chỉ khác hình ảnh (lá khoai và lông vịt đều không thấm nước); có thể dùng thay cho nhau.
Vì sao lại là lá khoai?
Vì lá khoai không thấm nước: nước đọng thành giọt rồi lăn đi hết, như lời nói không vào tai người nghe.
Nước đổ lá khoai tiếng Anh là gì?
Thành ngữ tiếng Anh gần ý là “like water off a duck’s back” (như nước trôi khỏi lưng vịt).
