“Nói một đằng, làm một nẻo” là câu ta hay dùng để trách người hứa hẹn một kiểu mà làm một kiểu: hứa giữ trật tự rồi lại nói chuyện, hứa tiết kiệm rồi lại tiêu hoang. Câu dễ hiểu, nhưng chữ “nẻo” lại hay bị viết sai dấu. Bài này giải thích nghĩa, cách dùng, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa, trái nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Nói một đằng, làm một nẻo” là thành ngữ, chỉ việc lời nói và việc làm không đi đôi với nhau, thiếu trung thực.
Nghĩa đen: nói theo một hướng, làm theo hướng khác.
💡 Mẹo nhớ: nói một đằng, làm một nẻo → không giữ lời.
Nói một đằng, làm một nẻo nghĩa là gì?
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| đằng | phía, hướng (như “đằng trước”, “đằng kia”) |
| nẻo | lối đi, con đường, hướng đi (như “nẻo đường”, “mọi nẻo”) |
| nói một đằng, làm một nẻo | lời nói đi một hướng, việc làm đi một hướng khác |
Nghĩa của thành ngữ. “Đằng” và “nẻo” đều chỉ hướng đi. Lời nói một hướng, việc làm một hướng, hai thứ không gặp nhau. Thành ngữ chỉ người lời nói không đi đôi với việc làm: hứa mà không làm, dạy người khác mà mình không theo, nói hay mà làm dở. Câu phê phán sự thiếu trung thực, không giữ lời.
Vì sao cần lời nói đi đôi với việc làm? Người nói một đằng làm một nẻo lâu dần sẽ mất lòng tin của người khác; lời hứa của họ chẳng còn ai tin. Ngược lại, người nói ít làm nhiều, đã hứa là làm, thì được mọi người tin cậy. Đó cũng là điều ông bà muốn nhắc qua câu “ăn ngay nói thẳng”.
Viết đúng. “Nẻo” viết N, dấu hỏi (nẻo đường, nẻo về); không viết “nẽo” hay “lẻo”. Câu có thể viết có hoặc không có dấu phẩy: “nói một đằng làm một nẻo”.
“Nói một đằng, làm một nẻo” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là thành ngữ. Câu là cụm từ cố định, hai vế song song (nói một đằng – làm một nẻo), dùng để gọi tên một thói xấu: “kiểu người nói một đằng làm một nẻo”. Câu không nêu một kinh nghiệm hay lời khuyên trọn vẹn như tục ngữ. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Nói một đằng, làm một nẻo”
- Hứa giữ trật tự mà lại nói chuyện, cậu nói một đằng làm một nẻo.
- Anh ta bảo sẽ bỏ thuốc lá, nhưng tối nào cũng thấy ngồi hút ngoài hiên.
- Người lớn mà nói một đằng làm một nẻo thì trẻ con khó nghe theo.
- Đừng nói một đằng, làm một nẻo, kẻo mất lòng tin của bạn bè.
- Thành ngữ “Nói một đằng, làm một nẻo” chê người không giữ lời.
Thành ngữ dùng khi phê phán lời nói và việc làm không khớp nhau (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một người “nói một đằng, làm một nẻo”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Nói một đằng, làm một nẻo”
- Treo đầu dê, bán thịt chó (gần nghĩa): quảng cáo một đằng, bán một nẻo, lừa dối.
- Khẩu thị tâm phi (gần nghĩa, Hán Việt): miệng nói phải, lòng nghĩ trái.
- Ăn ngay nói thẳng (trái nghĩa): sống thật thà, nói thẳng điều đúng.
Mẹo nhớ thành ngữ “Nói một đằng, làm một nẻo”
Mẹo 1 – Hai hướng: NÓI một ĐẰNG, LÀM một NẺO → không GIỮ LỜI.
Mẹo 2 – Đằng và nẻo: cả hai đều là hướng đi: “đằng kia”, “nẻo đường”.
Mẹo 3 – Viết đúng: “nẻo” dấu hỏi như “nẻo đường”; không viết “nẽo”.
Bài tập: Điền từ, chọn chữ đúng
- Nói một đằng, làm một …
- Nói một …, làm một nẻo.
- Ăn ngay nói …
- Chọn chữ đúng: Nói một đằng, làm một (nẻo / nẽo).
- Minh hứa sẽ đến sớm giúp lớp trang trí. Hôm đó Minh bị ốm sốt, gọi điện xin lỗi cả lớp. Có phải Minh “nói một đằng, làm một nẻo” không?
Xem đáp án
- nẻo.
- đằng.
- thẳng.
- nẻo: dấu hỏi.
- Không: Minh không giữ được lời vì bị ốm, một việc ngoài ý muốn, và đã báo, xin lỗi đàng hoàng. Thành ngữ chê người cố tình nói một kiểu làm một kiểu.
Câu hỏi thường gặp
Nói một đằng làm một nẻo là thành ngữ hay tục ngữ?
Là thành ngữ: cụm từ cố định chê lời nói và việc làm không đi đôi.
Nẻo nghĩa là gì?
Nẻo là lối đi, hướng đi, như “nẻo đường”, “mọi nẻo”.
Trái nghĩa với nói một đằng làm một nẻo là gì?
Trái nghĩa là “Ăn ngay nói thẳng”; cũng có thể nói “nói đi đôi với làm”.
Nói một đằng làm một nẻo tiếng Anh là gì?
Có thể nói “say one thing and do another”; người không làm theo lời mình khuyên người khác thì “doesn’t practise what they preach”.
