Tìm ca dao, tục ngữ về Bác Hồ là yêu cầu hay gặp vào dịp 19/5, 2/9 hay khi làm bài văn về Bác. Cần biết trước một điều: tục ngữ, ca dao cổ có trước khi Bác ra đời, nên những câu “về Bác” quen thuộc thường là thơ của các nhà thơ, lời Bác dạy hoặc ca dao mới. Bài này gom những câu hay được dùng nhất, ghi rõ nguồn gốc từng câu, kèm cách dùng. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Câu thơ về Bác hay được gọi là ca dao: “Tháp Mười đẹp nhất bông sen / Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ” – đây là thơ của nhà thơ Bảo Định Giang.
✅ Lời Bác dạy hay được dẫn: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”; “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết / Thành công, thành công, đại thành công”.
💡 Mẹo nhớ: câu nào có tên Bác thì không thể là tục ngữ cổ; hãy ghi tác giả khi dẫn.
Câu thơ về Bác hay được dẫn
- Tháp Mười đẹp nhất bông sen / Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ: thơ Bảo Định Giang, ví Bác với bông sen đẹp nhất – niềm tự hào của cả dân tộc.
- Bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” (Minh Huệ): tình thương của Bác với bộ đội, dân công (học trong Ngữ văn 6 chương trình cũ).
- Bài thơ “Viếng lăng Bác” (Viễn Phương): lòng thành kính của người con miền Nam ra thăm lăng Bác (Ngữ văn 9).
Lời Bác dạy hay được trích
- “Không có gì quý hơn độc lập, tự do.”
- “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết / Thành công, thành công, đại thành công.”
- “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người.”
- “Mùa xuân là Tết trồng cây / Làm cho đất nước càng ngày càng xuân.”
Tục ngữ, thành ngữ dùng khi viết về Bác
Khi viết về đức tính của Bác, có thể dùng những câu tục ngữ, thành ngữ dân gian nói đúng phẩm chất ấy:
- Uống nước nhớ nguồn: lòng biết ơn Bác và những người đã ngã xuống vì đất nước.
- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: nhớ công người đi trước giành độc lập.
- Thương người như thể thương thân: tấm lòng thương dân, thương người của Bác.
- Nằm gai nếm mật: những năm Bác bôn ba, chịu gian khổ tìm đường cứu nước.
- Gan vàng dạ sắt: ý chí kiên định, không khuất phục.
Muốn có thêm câu về lòng yêu nước, xem trang ca dao tục ngữ về lòng yêu nước; về người chiến sĩ, xem trang ca dao tục ngữ về người lính.
Dùng khi nào và ghi nguồn thế nào?
- Bài văn kể về Bác: mở bằng “Tháp Mười đẹp nhất bông sen…” và ghi “thơ Bảo Định Giang”.
- Bài nghị luận về độc lập, đoàn kết: dẫn lời Bác, ghi “Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói”.
- Tránh ghi “ca dao có câu” cho các câu có tác giả: dễ bị trừ điểm vì sai nguồn.
Mẹo 1 – Có tên Bác = có tác giả: câu nhắc Bác Hồ không thể là tục ngữ cổ.
Mẹo 2 – Sen và Bác: THÁP MƯỜI – BÔNG SEN, VIỆT NAM – BÁC HỒ (thơ Bảo Định Giang).
Mẹo 3 – Mượn tục ngữ đúng ý: viết về lòng biết ơn Bác thì dùng “Uống nước nhớ nguồn”.
Bài tập: Câu thơ, lời Bác và tục ngữ
- Điền tiếng còn thiếu: Tháp Mười đẹp nhất bông sen / Việt Nam đẹp nhất có tên Bác …
- Câu “Tháp Mười đẹp nhất bông sen” là của ai?
- Câu “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” là tục ngữ hay lời Bác?
- Tìm một câu tục ngữ thể hiện lòng biết ơn Bác.
- Một bạn viết: “Ca dao có câu: Tháp Mười đẹp nhất bông sen…”. Viết vậy có chính xác không?
Xem đáp án
- Hồ.
- Nhà thơ Bảo Định Giang.
- Lời Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Ví dụ: “Uống nước nhớ nguồn”.
- Chưa chính xác: câu theo thể lục bát, rất quen thuộc nên hay bị gọi là ca dao, nhưng đây là thơ của Bảo Định Giang. Nên viết “Nhà thơ Bảo Định Giang viết: …”.
Câu hỏi thường gặp
Có ca dao nào về Bác Hồ không?
Ca dao cổ thì không, vì có trước khi Bác ra đời; các câu quen thuộc về Bác phần lớn là thơ có tác giả hoặc ca dao mới.
Tháp Mười đẹp nhất bông sen là ca dao hay thơ?
Là thơ của nhà thơ Bảo Định Giang, dù nhiều người quen gọi là ca dao.
Câu nói nổi tiếng của Bác Hồ?
Hay được trích: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” và “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết…”.
Tục ngữ nào dùng khi viết về Bác?
Có thể dùng “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” để nói lòng biết ơn Bác.
