“Nói lời phải giữ lấy lời” là câu ca dao hay được nhắc khi ai đó hứa mà không làm, hoặc khi người lớn dạy trẻ về chữ tín. Hình ảnh con bướm “đậu rồi lại bay” ở dòng sau rất dễ nhớ, nhưng không phải ai cũng hiểu vì sao lại so sánh với bướm. Bài này chép đầy đủ bài ca dao, giải thích từng dòng, ý nghĩa, kèm câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.
✅ “Nói lời phải giữ lấy lời” là ca dao (thể lục bát), khuyên giữ lời hứa, sống có trách nhiệm, đáng tin cậy.
Nghĩa đen: đã nói thì giữ lời, đừng như con bướm đậu chỗ này rồi bay chỗ khác. Bài đầy đủ: “Nói lời phải giữ lấy lời, / Đừng như con bướm đậu rồi lại bay.”
💡 Mẹo nhớ: đừng như bướm: đậu rồi lại bay → giữ lời.
Bài ca dao “Nói lời phải giữ lấy lời” đầy đủ
Nói lời phải giữ lấy lời,
Đừng như con bướm đậu rồi lại bay.
Bài là một cặp lục bát: chữ “lời” cuối dòng sáu vần với chữ “rồi” (chữ thứ sáu) của dòng tám. Dòng đầu là lời khuyên trực tiếp, dòng sau là hình ảnh so sánh để lời khuyên dễ nhớ hơn.
Giải thích câu ca dao “Nói lời phải giữ lấy lời”
| Dòng | Giải thích |
|---|---|
| Nói lời phải giữ lấy lời | Đã nói ra, đã hứa điều gì thì phải giữ đúng, phải làm cho bằng được. |
| Đừng như con bướm | Con bướm bay lượn khắp nơi, không ở yên một chỗ, tượng trưng cho sự thay đổi, không chung thủy. |
| đậu rồi lại bay | Vừa đậu xuống hoa này đã bay sang hoa khác; ví người hứa rồi lại quên, nói rồi lại đổi ý. |
Hình ảnh con bướm. Bướm đẹp nhưng hay bay chuyền, không gắn bó lâu với bông hoa nào. Ông cha ta mượn hình ảnh ấy để chê người lời nói không đi đôi với việc làm, hôm nay hứa thế này, mai lại làm thế khác. Câu cũng hay dùng trong chuyện tình cảm, khuyên giữ lời thề hẹn, chung thủy.
Bài ca dao “Nói lời phải giữ lấy lời” khuyên điều gì?
Lời khuyên. Bài ca dao khuyên ta coi trọng chữ tín: đã hứa thì làm, đã nói thì giữ. Người giữ lời được mọi người tin cậy, quý trọng; người hay thất hứa thì lâu dần chẳng ai tin. Đây cũng là ý của câu “chữ tín quý hơn vàng”.
Trong cuộc sống. Muốn giữ lời, trước hết đừng hứa bừa: chỉ hứa những gì mình làm được. Lỡ có việc không làm được thì nói rõ, xin lỗi, chứ đừng im lặng. Như vậy mới không thành người “nói một đằng, làm một nẻo”.
Đặt câu với “Nói lời phải giữ lấy lời”
- Đã hứa giúp bạn thì làm, nói lời phải giữ lấy lời.
- Hẹn trả sách bạn hôm thứ Hai, dù trời mưa to Lan vẫn mang sách đến trả đúng hẹn.
- Bố dạy: “Nói lời phải giữ lấy lời, đừng như con bướm đậu rồi lại bay.”
- Làm ăn muốn lâu dài thì nói lời phải giữ lấy lời.
Câu ca dao thường được trích khi khuyên giữ lời hứa (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng một người “giữ lấy lời”.
Ca dao, tục ngữ cùng chủ đề giữ lời
- Chữ tín quý hơn vàng: lòng tin của người khác quý hơn của cải.
- Một lần bất tín, vạn lần bất tin: thất hứa một lần thì khó được tin lại.
- Nói một đằng, làm một nẻo (ý ngược): lời nói và việc làm không đi đôi.
Mẹo nhớ bài ca dao “Nói lời phải giữ lấy lời”
Mẹo 1 – Con bướm: Đừng như BƯỚM: ĐẬU rồi lại BAY → GIỮ LỜI.
Mẹo 2 – Hai chữ “lời”: NÓI lời → GIỮ lời: nói gì thì giữ nấy.
Mẹo 3 – Vần: LỜI (dòng sáu) vần với RỒI (dòng tám).
Bài tập: Điền từ, giải nghĩa
- Nói lời phải giữ lấy …
- Đừng như con … đậu rồi lại bay.
- Hình ảnh con bướm “đậu rồi lại bay” ví với người thế nào?
- Chữ tín quý hơn …
- Minh hứa đi đá bóng với bạn, nhưng hôm đó Minh bị sốt, đã nhắn tin báo trước và xin lỗi. Minh có làm trái lời khuyên của bài ca dao không?
Xem đáp án
- lời.
- bướm.
- Người hay thay đổi, hứa rồi không giữ lời.
- vàng.
- Không: Minh có việc ngoài ý muốn và đã báo trước, xin lỗi đàng hoàng. Bài ca dao chê người cố tình thất hứa.
Câu hỏi thường gặp
Nói lời phải giữ lấy lời nghĩa là gì?
Nghĩa là đã nói, đã hứa thì phải giữ lời, sống có trách nhiệm, đáng tin cậy.
Câu tiếp theo của nói lời phải giữ lấy lời là gì?
Câu tiếp theo là “Đừng như con bướm đậu rồi lại bay”.
Vì sao lại so sánh với con bướm?
Vì bướm đậu chỗ này rồi bay chỗ khác, không gắn bó, giống người hứa rồi lại đổi ý.
Nói lời phải giữ lấy lời tiếng Anh là gì?
Có thể nói “Keep your word” (giữ lời); câu gần ý là “A promise is a promise” (đã hứa là phải làm).
