“Xấu người đẹp nết” là câu người lớn hay dùng để khen một người tuy không đẹp nhưng tính tình tốt, hay để nhắc con cháu đừng chỉ nhìn bề ngoài. Câu chỉ bốn chữ, lại hay bị nhắc chung với “đẹp người đẹp nết”, nên nhiều bạn phân vân về nghĩa và cách xếp loại. Bài này giải thích nghĩa, bài học, chuyện xếp loại, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục tục ngữ.
✅ “Xấu người đẹp nết” là câu tục ngữ, nghĩa là tính nết tốt quan trọng hơn vẻ bề ngoài.
Nghĩa đen: người không đẹp nhưng nết na tốt. Xếp loại: thường xếp là tục ngữ; có tài liệu xếp vào thành ngữ vì câu chỉ bốn chữ. Câu gần: “đẹp người đẹp nết” (cả người lẫn nết đều đẹp).
💡 Mẹo nhớ: xấu bên ngoài, đẹp bên trong → nết quý hơn người.
Xấu người đẹp nết nghĩa là gì?
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| xấu người | vẻ ngoài không đẹp (khuôn mặt, dáng người) |
| đẹp nết | tính nết tốt: hiền lành, chăm chỉ, lễ phép, biết thương người |
| nết | tính nết, cách cư xử hằng ngày (như “nết na”) |
Nghĩa của câu. Câu đặt hai mặt của một con người cạnh nhau: vẻ ngoài và tính nết. Vẻ ngoài có thể không đẹp, nhưng nết na tốt thì người ấy vẫn đáng quý, được mọi người yêu mến. Ông bà ta xưa coi trọng cái nết hơn cái đẹp, vì vẻ đẹp rồi sẽ phai theo năm tháng, còn tính tốt thì theo người suốt đời.
Bài học. Câu tục ngữ nhắc ta đánh giá người khác qua tính cách, cách cư xử, đừng chê bai vẻ bề ngoài. Với bản thân, câu khuyên ta lo rèn tính nết, đừng chỉ chăm chút dáng vẻ.
“Xấu người đẹp nết” và “đẹp người đẹp nết”. Hai câu khác nhau một chữ. “Đẹp người đẹp nết” là lời khen trọn vẹn: người đã đẹp, nết lại tốt. “Xấu người đẹp nết” thì nhấn vào ý nết quý hơn người.
“Xấu người đẹp nết” là thành ngữ hay tục ngữ?
| Cách xếp | Căn cứ |
|---|---|
| Tục ngữ (cách xếp thường gặp) | Câu nêu một nhận định, một quan niệm sống: nết quý hơn vẻ ngoài. |
| Thành ngữ (có tài liệu xếp) | Câu chỉ bốn chữ, cấu trúc đối “xấu … đẹp …”, hay được chèn vào câu để nhận xét một người: “cô ấy xấu người đẹp nết”. |
Khi làm bài, theo cách xếp trong sách lớp mình; nếu đề chỉ hỏi chung, có thể trả lời là tục ngữ và nêu căn cứ. Xem thêm bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Xấu người đẹp nết”
- Cô ấy xấu người đẹp nết, ai cũng quý.
- Bà bảo: “Xấu người đẹp nết còn hơn đẹp người mà nết xấu.”
- Bạn Lan không xinh nhưng chăm chỉ, lễ phép, thầy cô đều khen.
- Chị Hoa vừa xinh vừa ngoan, đúng là đẹp người đẹp nết.
- Câu tục ngữ “Xấu người đẹp nết” đề cao vẻ đẹp tâm hồn.
Câu dùng để khen người có tính nết tốt dù vẻ ngoài không đẹp (câu 1, 2, 5); câu 4 dùng câu gần “đẹp người đẹp nết”. Câu 3 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một người “xấu người đẹp nết”.
Câu gần nghĩa với “Xấu người đẹp nết”
- Cái nết đánh chết cái đẹp: nết na quan trọng hơn sắc đẹp.
- Tốt gỗ hơn tốt nước sơn: chất lượng bên trong quý hơn vẻ ngoài.
- Đẹp người đẹp nết: cả vẻ ngoài lẫn tính nết đều tốt.
Mẹo nhớ câu tục ngữ “Xấu người đẹp nết”
Mẹo 1 – Ngoài và trong: XẤU bên ngoài, ĐẸP bên trong → nết quý hơn người.
Mẹo 2 – Đổi một chữ: “xấu người đẹp nết” (nết quý hơn), “đẹp người đẹp nết” (đẹp cả hai).
Mẹo 3 – Viết đúng: “nết” vần ết, dấu sắc, như “nết na”; không viết “nếc”.
Bài tập: Điền từ còn thiếu vào câu tục ngữ
- Xấu người đẹp …
- Cái nết đánh chết cái …
- Tốt gỗ hơn tốt nước …
- Chị ấy vừa xinh vừa hiền, đúng là … người đẹp nết.
- Bạn ấy không xinh nhưng rất tốt bụng: … người đẹp nết.
Xem đáp án
- nết.
- đẹp.
- sơn.
- đẹp: “đẹp người đẹp nết”, vừa xinh vừa tốt.
- xấu: câu 4 và câu 5 giống nhau ở vế sau, khác ở chỗ người có xinh hay không.
Câu hỏi thường gặp
Xấu người đẹp nết là thành ngữ hay tục ngữ?
Thường xếp là tục ngữ vì câu nêu một quan niệm sống; có tài liệu xếp vào thành ngữ vì câu chỉ bốn chữ.
Đẹp người đẹp nết nghĩa là gì?
“Đẹp người đẹp nết” là lời khen người vừa có vẻ ngoài đẹp, vừa có tính nết tốt.
Câu tục ngữ khuyên ta điều gì?
Câu khuyên ta coi trọng tính nết hơn vẻ ngoài: đánh giá người khác qua cách cư xử, và lo rèn tính tốt cho bản thân.
Xấu người đẹp nết tiếng Anh là gì?
Câu tiếng Anh gần ý là “Beauty is only skin deep” (vẻ đẹp chỉ là lớp da bên ngoài) hoặc “Handsome is as handsome does” (đẹp là ở việc mình làm).
