Lúa nếp là lúa nếp làng nghĩa là gì?

“Lúa nếp là lúa nếp làng” là câu ca dao nổi tiếng nhất để luyện đọc âm L và N, thầy cô hay cho học sinh đọc nhanh để sửa nói ngọng. Câu nghe vui tai, nhưng ít bạn để ý nó cũng có nghĩa: niềm vui trước cánh đồng lúa nếp tốt tươi. Bài này chép bài ca dao, giải thích từng dòng, ý nghĩa, cách dùng để luyện chính tả L/N, kèm mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.

Bài ca dao “Lúa nếp là lúa nếp làng” đầy đủ

Lúa nếp là lúa nếp làng,
Lúa lên lớp lớp lòng nàng lâng lâng.

Bài là một cặp lục bát: chữ “làng” cuối dòng sáu vần với chữ “nàng” ở dòng tám. Cả mười bốn chữ đều bắt đầu bằng L hoặc N, nên câu trở thành bài “luyện lưỡi” quen thuộc.

Giải thích câu ca dao “Lúa nếp là lúa nếp làng”

Dòng	Giải thích
Lúa nếp là lúa nếp làng	Lúa nếp này là lúa nếp của làng mình, giọng tự hào, thân thương.
Lúa lên lớp lớp	Lúa mọc lên tốt tươi, xanh mướt từng lớp, từng đợt.
lòng nàng lâng lâng	Cô gái (nàng) nhìn đồng lúa mà lòng vui nhẹ nhõm, phơi phới. “Lâng lâng” là cảm giác nhẹ nhàng, lâng lâng vui sướng.

Nghĩa của bài. Bài ca dao tả niềm vui của người nông dân (ở đây là một cô gái) khi thấy lúa nếp của làng mình lên tốt. Lúa tốt là mùa màng bội thu, là có xôi, có bánh ngày Tết, ngày hội. Niềm vui ấy giản dị mà rất thật.

Ý nghĩa và cách dùng bài ca dao “Lúa nếp là lúa nếp làng”

Nội dung. Bài thể hiện tình yêu quê hương, niềm tự hào về sản vật của làng, và niềm vui lao động khi mùa màng tốt tươi.

Nghệ thuật điệp âm. Bài lặp lại liên tục âm L (lúa, là, làng, lên, lớp, lòng, lâng) xen với âm N (nếp, nàng), tạo nhịp điệu vui tươi. Đây là biện pháp điệp âm, cũng là một kiểu chơi chữ. Nhờ vậy, câu được dùng rộng rãi để luyện phát âm và luyện chính tả: người hay nhầm L với N đọc câu này sẽ thấy ngay mình đọc sai ở đâu.

Cách luyện. Đọc chậm từng chữ, chú ý: với L, đầu lưỡi cong chạm lợi trên rồi bật ra; với N, hơi đi qua mũi. Khi đã đọc đúng, tăng dần tốc độ. Viết lại câu nhiều lần cũng giúp nhớ chữ nào viết L, chữ nào viết N.

Đặt câu với “Lúa nếp là lúa nếp làng”

• Cô cho cả lớp đọc nhanh câu lúa nếp là lúa nếp làng để luyện L và N.
• Mùa này đồng lúa quê em xanh mướt, ai đi qua cũng thấy lòng vui phơi phới.
• Đọc “Lúa nếp là lúa nếp làng, lúa lên lớp lớp lòng nàng lâng lâng” ba lần không vấp là giỏi.
• Câu lúa nếp là lúa nếp làng là ví dụ về biện pháp điệp âm.

Câu ca dao thường được trích khi luyện phát âm L/N hoặc nói về biện pháp điệp âm (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng niềm vui trong bài.

Ca dao, câu đọc cùng chủ đề luyện L/N

• Nồi đồng nấu ốc, nồi đất nấu ếch: câu luyện âm N quen thuộc.
• Trong đầm gì đẹp bằng sen: ca dao về cảnh đồng quê, sen trong đầm.
• Ai ơi bưng bát cơm đầy: ca dao về hạt gạo, công sức nhà nông.

Mẹo nhớ bài ca dao “Lúa nếp là lúa nếp làng”

Bài tập: Điền L hay N

1. …úa …ếp là …úa …ếp …àng.
2. …úa …ên …ớp …ớp …òng …àng …âng …âng.
3. “Lâng lâng” nghĩa là gì?
4. Bài ca dao dùng biện pháp nghệ thuật nào nổi bật?
5. Trong câu “lòng nàng lâng lâng”, chữ nào viết N?

Xem đáp án

1. Lúa nếp là lúa nếp làng: L – N – L – L – N – L.
2. Lúa lên lớp lớp lòng nàng lâng lâng: chỉ “nàng” viết N.
3. Cảm giác vui nhẹ nhõm, phơi phới.
4. Điệp âm (lặp âm L, N).
5. Chỉ có “nàng”; “lòng” và “lâng lâng” đều viết L. Câu toàn âm giống nhau nên rất dễ nhầm.

Câu hỏi thường gặp

Lúa nếp là lúa nếp làng nghĩa là gì?

Nghĩa là niềm vui trước đồng lúa nếp quê hương tốt tươi; câu cũng hay dùng để luyện đọc âm L, N.

Câu tiếp theo của lúa nếp là lúa nếp làng là gì?

Câu tiếp theo là “Lúa lên lớp lớp lòng nàng lâng lâng”.

Vì sao câu này dùng để luyện nói ngọng L, N?

Vì hầu hết các chữ bắt đầu bằng L hoặc N xen kẽ nhau, đọc nhanh mà không nhầm là đã phát âm chuẩn.

Lúa nếp là lúa nếp làng dùng biện pháp tu từ gì?

Dùng điệp âm: lặp lại âm L, N để tạo nhịp điệu, cũng là một kiểu chơi chữ.