“Đoàn kết là sức mạnh” là câu ta gặp khắp nơi: trên băng rôn hội thao, trong lời cô giáo trước giờ thi kéo co, trong đề văn nghị luận về tinh thần tập thể. Vì quen quá, nhiều người gọi đây là tục ngữ. Bài này giải thích nghĩa của câu, nói rõ chuyện xếp loại, kèm cách đặt câu, những câu tục ngữ cùng ý và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục tục ngữ.
✅ “Đoàn kết là sức mạnh” nghĩa là mọi người cùng chung sức thì vượt qua được khó khăn mà một người không làm nổi.
Xếp loại: đây là một câu nói quen thuộc, một khẩu hiệu, hay được gọi là tục ngữ, nhưng chưa có nguồn cho thấy là tục ngữ dân gian. Câu tục ngữ cổ cùng ý là “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”.
💡 Mẹo nhớ: câu nói quen thuộc, nghĩa rõ ngay trên mặt chữ: chung sức thì mạnh.
“Đoàn kết là sức mạnh” nghĩa là gì?
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| đoàn kết | nhiều người gắn bó, thống nhất, cùng hướng về một mục đích |
| sức mạnh | khả năng làm được việc lớn, vượt qua khó khăn |
Nghĩa của câu. Sự đoàn kết tạo nên sức mạnh. Một người dù giỏi đến đâu cũng có giới hạn: sức có hạn, thời gian có hạn, hiểu biết có hạn. Khi nhiều người cùng chung lòng, chung sức, mỗi người bù cho chỗ thiếu của người kia, thì cả tập thể làm được những việc mà từng người riêng lẻ không làm nổi.
Khác với nhiều câu tục ngữ, câu này không dùng hình ảnh ẩn dụ: nghĩa của nó nằm ngay trên mặt chữ. Đó là đặc điểm của khẩu hiệu, lời kêu gọi, cần nói thẳng cho mọi người hiểu ngay.
Trong lịch sử. Tinh thần đoàn kết là truyền thống quý của dân tộc ta, giúp ông cha ta dựng nước và giữ nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh có câu nổi tiếng: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công.”
“Đoàn kết là sức mạnh” là thành ngữ hay tục ngữ?
Câu hay được gọi là tục ngữ, nhưng cần nói rõ:
- Câu không phải thành ngữ, vì nó là một câu trọn ý, không phải cụm từ dùng như một từ.
- Câu cũng khó xếp vào tục ngữ dân gian: không có hình ảnh, không có vần, không có hai vế đối như phần lớn tục ngữ, và chưa có nguồn cho thấy câu được truyền miệng từ xưa. Gọi chính xác là một câu nói quen thuộc, một khẩu hiệu.
Khi làm bài, nếu đề đã gọi là “câu tục ngữ” thì cứ theo đề. Muốn dẫn một câu tục ngữ thật sự về đoàn kết, hãy chọn “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”. Cách nhận biết tục ngữ có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Đoàn kết là sức mạnh”
- Lớp em thắng kéo co nhờ cả lớp đồng lòng, đoàn kết là sức mạnh.
- Cô giáo dặn trước hội trại: “Đoàn kết là sức mạnh, các em phải giúp nhau.”
- Mùa lũ, cả làng cùng nhau gia cố đê, giữ được xóm làng an toàn.
- Đội bóng không có ngôi sao nào, nhưng đoàn kết là sức mạnh, họ đã vô địch.
- Câu khẩu hiệu “Đoàn kết là sức mạnh” được treo ngay cổng trường.
Câu dùng khi kêu gọi, động viên tinh thần tập thể (câu 2), hoặc khi nói về một thành công nhờ chung sức (câu 1, 4). Câu 3 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “đoàn kết là sức mạnh”.
Câu tục ngữ gần nghĩa, trái nghĩa với “Đoàn kết là sức mạnh”
- Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao: tục ngữ về đoàn kết quen thuộc nhất.
- Góp gió thành bão: nhiều cái nhỏ góp lại thành sức mạnh lớn.
- Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ: một người gặp nạn, cả tập thể cùng chia sẻ.
- Trái nghĩa: Mỗi người một phách: mỗi người làm một kiểu, không ăn khớp.
- Trái nghĩa: Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược: mỗi người làm một đằng, trái ngược nhau.
Mẹo nhớ câu “Đoàn kết là sức mạnh”
Mẹo 1 – Nghĩa trên mặt chữ: CHUNG SỨC thì MẠNH. Câu không có hình ảnh ẩn dụ, nên dễ hiểu ngay.
Mẹo 2 – Xếp loại: câu nói quen thuộc, khẩu hiệu; hay được gọi là tục ngữ. Câu tục ngữ cổ cùng ý: “Một cây làm chẳng nên non…”.
Mẹo 3 – Dẫn chứng: kéo co, đắp đê, đội bóng: những việc một người không làm nổi.
Bài tập: Câu nào nói về đoàn kết?
- Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
- Góp gió thành bão.
- Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược.
- Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ.
- Mỗi người một phách.
Xem đáp án
- Có: nhiều người chung sức thì nên việc lớn.
- Có: góp nhiều cái nhỏ thành sức mạnh.
- Không: chê sự thiếu thống nhất.
- Có: cả tập thể cùng chia sẻ nỗi đau của một người.
- Không: câu có chữ “người” và trông giống câu nói về tập thể, nhưng ý là mỗi người làm một kiểu, trái với đoàn kết.
Câu hỏi thường gặp
Đoàn kết là sức mạnh là thành ngữ hay tục ngữ?
Không phải thành ngữ. Câu hay được gọi là tục ngữ, nhưng chính xác là một câu nói quen thuộc, một khẩu hiệu, vì chưa có nguồn cho thấy đây là tục ngữ dân gian.
Câu tục ngữ nào nói về đoàn kết?
Quen thuộc nhất là “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”. Ngoài ra có “Góp gió thành bão”, “Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ”.
Đoàn kết là sức mạnh tiếng Anh là gì?
Tiếng Anh nói “Unity is strength”. Câu “United we stand, divided we fall” (đoàn kết thì đứng vững, chia rẽ thì gục ngã) cũng cùng ý.
Vì sao đoàn kết tạo nên sức mạnh?
Vì mỗi người đều có giới hạn. Khi nhiều người cùng chung sức, mỗi người bù cho chỗ thiếu của người khác, nên tập thể làm được việc lớn mà một người không làm nổi.
