Tìm thành ngữ có từ “rồng”, ca dao, tục ngữ về rồng là bài tập hay gặp, nhất là vào năm Thìn. Rồng là con vật linh thiêng trong văn hóa Việt, gắn với nguồn gốc dân tộc, với sự cao quý, tài giỏi, và cũng có mặt trong những câu nói khiêm tốn khi đón khách. Dưới đây là danh sách quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Thành ngữ có từ rồng: con rồng cháu tiên, rồng đến nhà tôm, rồng bay phượng múa, đầu rồng đuôi tôm.
✅ Nghĩa thường gặp: rồng tượng trưng cho cao quý, tài giỏi, nguồn cội.
💡 Mẹo nhớ: rồng (to, quý) đặt cạnh tôm (nhỏ, thường) để nói khiêm tốn hoặc chê đầu to đuôi nhỏ.
Thành ngữ có từ rồng
- Con rồng cháu tiên: người Việt có chung nguồn gốc cao quý (truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ).
- Rồng đến nhà tôm: lời nói khiêm tốn khi có khách quý ghé thăm nhà mình.
- Rồng bay phượng múa: nét chữ đẹp, bay bướm, uyển chuyển.
- Đầu rồng đuôi tôm: lúc đầu hoành tráng, về sau kém dần (giống “đầu voi đuôi chuột”).
- Rồng mây gặp hội: gặp được thời cơ tốt để làm nên việc lớn.
- Cá chép hóa rồng: vượt qua thử thách để đổi đời, thành đạt (gắn với tích cá vượt vũ môn).
- Vẽ rồng vẽ rắn: bày vẽ, vẽ vời thêm chuyện.
Thành ngữ Hán Việt có “long” (rồng)
- Long tranh hổ đấu: rồng tranh, hổ đấu – hai bên mạnh ngang nhau tranh giành dữ dội.
- Long phượng: rồng và phượng, tượng trưng cho vợ chồng, sự cao quý (hay gặp trong trang trí đám cưới).
Thành ngữ gần nghĩa, so sánh
- Đầu voi đuôi chuột: cùng nghĩa với “đầu rồng đuôi tôm”.
- Quê cha đất tổ: cùng chủ đề nguồn cội với “con rồng cháu tiên”.
- Dù ai đi ngược về xuôi / Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba (ca dao): nhắc nguồn cội con Rồng cháu Tiên.
Rồng là con vật trong tưởng tượng, nên ca dao tục ngữ về rồng ít hơn về trâu, gà; phần lớn là thành ngữ. Muốn có thêm câu về nguồn cội dân tộc, xem trang ca dao tục ngữ về giỗ tổ hùng vương.
Dùng thành ngữ có từ rồng khi nào?
- Đón khách quý: “Hôm nay đúng là rồng đến nhà tôm.”
- Khen chữ đẹp: “Chữ ông đồ như rồng bay phượng múa.”
- Bài văn về nguồn gốc dân tộc: “con rồng cháu tiên”.
Đặt câu với thành ngữ có từ rồng
- Thầy hiệu trưởng ghé thăm, mẹ cười: “Đúng là rồng đến nhà tôm.”
- Chữ ông đồ đẹp như rồng bay phượng múa.
- Kế hoạch đầu năm rầm rộ mà cuối năm bỏ dở, thật là đầu rồng đuôi tôm.
- Người Việt ta tự hào là con rồng cháu tiên.
Mẹo 1 – Rồng và tôm: RỒNG ĐẾN NHÀ TÔM = khiêm tốn; ĐẦU RỒNG ĐUÔI TÔM = chê.
Mẹo 2 – Rồng và phượng: RỒNG BAY PHƯỢNG MÚA = chữ đẹp.
Mẹo 3 – Viết đúng: “rồng” (r), “phượng” (ph), “long” là rồng trong Hán Việt.
Bài tập: Thành ngữ có từ rồng
- Điền tiếng còn thiếu: Con rồng cháu …
- Điền tiếng còn thiếu: Rồng bay phượng …
- Thành ngữ nào cùng nghĩa với “đầu voi đuôi chuột”?
- “Long” trong “long tranh hổ đấu” nghĩa là gì?
- Một bạn nói với khách: “Nhà tôi được rồng đến nhà tôm”. Nói vậy có khen khách không?
Xem đáp án
- tiên.
- múa.
- Đầu rồng đuôi tôm.
- Rồng.
- Có: câu vừa khen khách là “rồng” (quý), vừa khiêm tốn coi nhà mình là “nhà tôm” (nhỏ bé). Không nên hiểu là chê nhà mình hay chê khách.
Câu hỏi thường gặp
Thành ngữ có từ rồng là gì?
Hay gặp: con rồng cháu tiên, rồng đến nhà tôm, rồng bay phượng múa, đầu rồng đuôi tôm.
Rồng đến nhà tôm nghĩa là gì?
Là lời khiêm tốn khi khách quý đến thăm: khách như rồng, nhà mình như nhà tôm.
Ca dao về rồng?
Ít có ca dao riêng về rồng; hình ảnh con Rồng cháu Tiên gắn với ca dao về nguồn cội như “Dù ai đi ngược về xuôi”.
Rồng bay phượng múa dùng để khen gì?
Dùng để khen nét chữ đẹp, mềm mại, bay bướm.
