“Rút dây động rừng” là câu người ta hay nói khi phải giải quyết một việc dính dáng đến nhiều người: chỉ đụng nhẹ một chỗ cũng có thể kéo theo cả loạt rắc rối. Câu ngắn, hình ảnh lấy từ núi rừng, nhưng không ít bạn hiểu nhầm thành “làm việc nhỏ mà hỏng việc lớn”. Bài này giải thích nghĩa, cách dùng, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Rút dây động rừng” là thành ngữ, nghĩa là đụng chạm đến một người, một việc có thể ảnh hưởng đến nhiều người khác; phải thận trọng.
Nghĩa đen: rút một sợi dây leo thì cả khu rừng rung động.
💡 Mẹo nhớ: một dây dính cả rừng → động một chỗ, ảnh hưởng nhiều chỗ.
Rút dây động rừng nghĩa là gì?
| Hình ảnh | Nghĩa đen | Nghĩa bóng |
|---|---|---|
| rút dây | kéo một sợi dây leo (dây rừng) | đụng đến một người, một việc |
| động rừng | cây cối quanh đó rung lên, chim thú giật mình | nhiều người, nhiều việc liên quan bị ảnh hưởng, bị kinh động |
Nghĩa đen. Trong rừng, dây leo mọc chằng chịt, quấn từ cây này sang cây khác. Kéo một sợi dây là cả mảng cây rung chuyển, lá xào xạc, chim thú bỏ chạy. Người đi rừng, đi săn vì thế phải rất nhẹ tay.
Nghĩa bóng. Trong cuộc sống, người với người, việc với việc cũng có nhiều mối dây ràng buộc. Đụng đến một người có thể làm phật lòng cả họ hàng, bạn bè của người ấy; xem xét một sai phạm có thể lộ ra cả những người khác có dính dáng. Thành ngữ nhắc ta phải cân nhắc, thận trọng, khéo léo trước khi động đến việc có nhiều mối liên quan.
Hai cách dùng. Câu có thể dùng như lời nhắc thận trọng (“làm khéo kẻo rút dây động rừng”), cũng có thể dùng để nói một sự thật: hễ đụng tới chỗ này thì chỗ khác bị ảnh hưởng. Câu không mang ý “làm việc nhỏ hỏng việc lớn”, ý đó gần với câu “Một con sâu làm rầu nồi canh” hơn.
“Rút dây động rừng” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là thành ngữ. Câu là cụm từ cố định bốn chữ, thường đứng làm một vế trong câu dài hơn: “kẻo rút dây động rừng”, “sợ rút dây động rừng”. Câu không nêu một kinh nghiệm trọn vẹn như tục ngữ. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Rút dây động rừng”
- Giải quyết vụ này phải khéo, kẻo rút dây động rừng.
- Chỉ định nhắc nhở một bạn, ai ngờ cả nhóm bạn ấy cũng giận lây.
- Ông ngại góp ý với ông trưởng họ vì sợ rút dây động rừng.
- Việc thay đổi giờ học dễ rút dây động rừng, ảnh hưởng đến cả phụ huynh lẫn giáo viên.
- Thành ngữ “Rút dây động rừng” nhắc ta thận trọng với việc có nhiều mối liên quan.
Thành ngữ dùng khi nói việc đụng một chỗ làm ảnh hưởng nhiều chỗ (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “rút dây động rừng”.
Câu gần nghĩa, cùng chủ đề với “Rút dây động rừng”
- Đánh rắn động cỏ: làm vụng một việc khiến đối phương biết trước mà đề phòng.
- Dây mơ rễ má: quan hệ họ hàng, quen biết chằng chịt; chính vì thế mà rút dây dễ động rừng.
- Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói: nghĩ thật chín trước khi nói để khỏi gây chuyện.
- Một con sâu làm rầu nồi canh: một người xấu làm ảnh hưởng cả tập thể (khác ý, dễ nhầm).
Mẹo nhớ thành ngữ “Rút dây động rừng”
Mẹo 1 – Dây và rừng: một DÂY dính cả RỪNG → động một chỗ, ẢNH HƯỞNG nhiều chỗ.
Mẹo 2 – Thận trọng: câu thường đi với “kẻo”, “sợ”: “kẻo rút dây động rừng”.
Mẹo 3 – Viết đúng: “rút” và “rừng” viết R; “dây” viết D (dây leo).
Bài tập: Điền từ, chọn chữ đúng
- Rút dây động …
- Rút … động rừng.
- Một con sâu làm rầu nồi …
- Chọn chữ đúng: Rút (dây / giây) động rừng.
- Câu nào dùng đúng: “Bạn ấy đến muộn một phút nên rút dây động rừng, cả buổi học hỏng” hay “Định nhắc một người mà cả họ hàng người ấy phật lòng, đúng là rút dây động rừng”?
Xem đáp án
- rừng.
- dây.
- canh.
- dây: sợi dây; “giây” là đơn vị thời gian.
- Câu thứ hai: đụng đến một người mà nhiều người liên quan bị ảnh hưởng. Câu thứ nhất chỉ là việc nhỏ làm hỏng việc lớn, không phải nghĩa của thành ngữ.
Câu hỏi thường gặp
Rút dây động rừng là thành ngữ hay tục ngữ?
Là thành ngữ: cụm từ cố định chỉ việc đụng một chỗ mà ảnh hưởng nhiều chỗ.
Rút dây động rừng hay rút giây động rừng?
Viết đúng là “rút dây động rừng”: “dây” là sợi dây leo trong rừng.
Rút dây động rừng khuyên điều gì?
Khuyên ta thận trọng, khéo léo khi đụng đến việc có nhiều người, nhiều mối liên quan.
Rút dây động rừng tiếng Anh là gì?
Không có thành ngữ khớp hẳn. Gần ý nhất là “stir up a hornet’s nest” (chọc vào tổ ong vò vẽ, gây ra một loạt rắc rối).
